ตรวจทานเนื้อหาโดย ทพ.ภวัคร์ ตั้งทางธรรม — ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ · ปริญญาโททันตกรรมบูรณะเพื่อความสวยงามและทันตกรรมรากเทียม (หลักสูตรนานาชาติ) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย · ตรวจทานล่าสุด 2026-10-19

ผู้หญิงหัวเราะอารมณ์ดีในครัว กำลังกัดแอปเปิ้ลสีแดง — ภาพ: Miriam Alonso / Pexels (Pexels License)

ทันตแพทย์ตรวจพบฟันซี่หนึ่งที่ผุลึกหรือติดเชื้อ แล้วบอกว่ามีสองทาง คือรักษารากฟันเพื่อเก็บฟันไว้ หรือถอนออกแล้วทำรากฟันเทียม เพื่อนบางคนบอกว่ารากเทียมทันสมัยกว่า บางคนบอกว่าฟันธรรมชาติเก็บไว้ได้ต้องเก็บ ฟังแล้วมีเหตุผลทั้งคู่ และการตัดสินใจครั้งนี้ก็ย้อนกลับไม่ได้

ข่าวดีคือ ทั้งสองวิธีเป็นการรักษาที่มีการศึกษามามากและได้ผลดีในระยะยาว งานทบทวนอย่างเป็นระบบที่เทียบฟันที่รักษารากแล้วบูรณะอย่างเหมาะสม กับรากฟันเทียมซี่เดียว พบว่าอัตราการอยู่รอดระยะยาวของทั้งสองใกล้เคียงกัน คำถามจริงจึงไม่ใช่ว่าวิธีไหนดีกว่าโดยรวม แต่คือวิธีไหนเหมาะกับฟันซี่นี้ สุขภาพของคุณ และแผนชีวิตของคุณ

บทความนี้เทียบสองทางให้เห็นทีละข้อ ตั้งแต่หลักการทำงาน งานวิจัยบอกอะไร ฟันแบบไหนมักเก็บได้และแบบไหนเก็บได้ยาก ใช้เวลานานแค่ไหน ปัญหาที่อาจเกิดภายหลัง และการดูแลหลังรักษา รวมถึงทางสายกลางอย่างการรักษารากฟันซ้ำและการผ่าตัดปลายราก และคำถามที่ควรถามทันตแพทย์ก่อนตัดสินใจ

สรุปสั้น ๆ: ถ้าฟันยังบูรณะได้ คือเนื้อฟันเหลือพอ เหงือกและกระดูกรอบรากยังแข็งแรง และไม่มีรอยแตกตามแนวราก การรักษารากฟันแล้วทำครอบฟันหรือ onlay จะเก็บฟันของคุณไว้ได้ และมักใช้เวลาน้อยกว่า ถ้าฟันบูรณะต่อได้ไม่แน่นอน การถอนแล้วทำรากฟันเทียมเป็นวิธีทดแทนที่เชื่อถือได้ เมื่อกระดูกพอและสุขภาพเอื้อ งานวิจัยพบว่าอัตราการอยู่รอดระยะยาวของทั้งสองใกล้เคียงกัน สภาพของฟันซี่นั้นจึงเป็นตัวตัดสิน

ฟันซี่นี้ เอนไปทางไหน เช็กได้เอง

การตัดสินจริงต้องอาศัยการตรวจและภาพเอกซเรย์ แต่ข้อต่อไปนี้ช่วยให้เห็นว่าฟันแบบไหนมักเอนไปทางใด นำรายการนี้ไปคุยกับทันตแพทย์ได้

ข้อที่เอนไปทางรักษารากฟัน

หลังกำจัดส่วนที่ผุแล้ว ยังมีเนื้อฟันเหนือเหงือกเหลือมากพอ
ฟันไม่โยก เหงือกและกระดูกรอบรากยังแข็งแรง
การติดเชื้ออยู่ที่ปลายราก และไม่มีรอยแตกตามแนวยาวของราก
อยากเก็บฟันของตัวเองไว้ หรืออยากเลี่ยงการผ่าตัด
ต้องการให้ฟันกลับมาใช้งานได้ภายในไม่กี่สัปดาห์

ข้อที่เอนไปทางถอนแล้วทำรากฟันเทียม

มีรอยแตกตามแนวยาวของราก หรือรากแยกออกจากกัน
ฟันผุลึกลงไปถึงใต้ระดับกระดูก จนเหลือเนื้อฟันไม่พอยึดครอบฟัน
เหงือกและกระดูกรอบฟันละลายไปมาก ฟันโยกมาก
ฟันเคยรักษามาแล้วมากกว่าหนึ่งครั้ง และโอกาสสำเร็จของการรักษาอีกรอบต่ำ
กระดูกตรงตำแหน่งฟันมีพอ และสุขภาพโดยรวมเอื้อต่อการผ่าตัดเล็ก

ข้อที่ควรคุยกับทันตแพทย์ก่อนตัดสินใจ

สูบบุหรี่ หรือคุมเบาหวานได้ไม่ดี
ทานยาที่มีผลต่อกระดูกหรือการแข็งตัวของเลือด หรือเคยฉายรังสีบริเวณศีรษะและลำคอ
นอนกัดฟันหรือกัดฟันแน่น
เป็นฟันหน้า และเรื่องความสวยงามสำคัญกับคุณมาก

สองทางนี้ทำงานอย่างไร

การรักษารากฟันคือการทำความสะอาดภายในซี่ฟัน ทันตแพทย์นำเนื้อเยื่อในโพรงประสาทฟันที่อักเสบหรือติดเชื้อออก ทำความสะอาดและขยายคลองรากฟันในแต่ละราก แล้วอุดปิดให้แน่น ฟันยังอยู่ในเบ้าเดิม ยึดด้วยเอ็นยึดปริทันต์และกระดูกรอบราก จึงยังรับรู้แรงกดเวลากัด ฟันหลังที่รักษารากแล้วอาจเปราะขึ้น จึงมักต้องทำครอบฟันหรือ onlay ต่อ

รากฟันเทียมคือการทดแทนทั้งซี่ หลังถอนฟัน ทันตแพทย์ฝังหลักขนาดเล็กที่ทำจากไทเทเนียมหรือเซรามิกลงในกระดูกขากรรไกร ในช่วงหลายเดือนต่อมากระดูกจะยึดกับผิวของรากเทียมโดยตรง จากนั้นต่อแกนที่เรียกว่า abutment แล้วใส่ครอบฟันด้านบน รากเทียมไม่มีเอ็นยึดปริทันต์ จึงยึดแน่นกับกระดูก และไม่ผุ แต่เหงือกและกระดูกรอบรากเทียมต้องทำความสะอาดอย่างดี

ฟันหลัง 2 ซี่ผ่าครึ่งในกระดูกและเหงือก: ซ้าย ฟันธรรมชาติที่รักษารากแล้ว คลองรากอุดด้วยวัสดุสีส้ม มีครอบฟันด้านบน และมีเส้นใยเอ็นยึดปริทันต์ระหว่างรากกับกระดูก ขวา รากฟันเทียมโลหะมีเกลียวในกระดูก มีครอบฟันด้านบน ไม่มีเอ็นยึด — ฟันหลัง 2 ซี่ผ่าครึ่ง: 1 ฟันธรรมชาติที่รักษารากแล้ว วัสดุอุดคลองรากสีส้ม มีครอบฟันด้านบน ยึดกับกระดูกด้วยเอ็นยึดปริทันต์ 2 รากฟันเทียมพร้อมครอบฟัน ยึดกับกระดูกโดยตรง

งานวิจัยบอกอะไร

งานทบทวนอย่างเป็นระบบขนาดใหญ่ในวารสาร Journal of Prosthetic Dentistry เทียบการรักษารากฟันพร้อมบูรณะ รากฟันเทียมซี่เดียว สะพานฟัน และการถอนโดยไม่ใส่ฟันทดแทน พบว่าอัตราการอยู่รอดระยะยาวของฟันที่รักษารากกับรากเทียมซี่เดียวใกล้เคียงกัน และดีกว่าสะพานฟัน ผู้วิจัยยังเตือนว่าแต่ละงานนิยามคำว่า "สำเร็จ" ต่างกันมาก การเอาตัวเลขความสำเร็จของสองวิธีมาเทียบกันตรง ๆ จึงไม่มีความหมาย

งานทบทวนอีกชิ้นที่จัดทำเพื่อการประชุมข้อสรุปร่วมนานาชาติด้านรากเทียม รวมงานวิจัยรากเทียม 55 ชิ้น และงานวิจัยฟันที่รักษารากแล้วบูรณะ 13 ชิ้น พบว่าช่วงค่าการอยู่รอดของสองวิธีซ้อนทับกันทุกช่วงเวลาที่ติดตาม ผู้วิจัยสรุปว่าการเลือกควรอาศัยปัจจัยอื่น เพราะทั้งสองเป็นการรักษาที่ดีมาก ส่วนงานวิจัยในวารสาร Journal of Endodontics ที่จับคู่เทียบรากเทียม 196 ซี่กับฟันที่รักษาราก 196 ซี่ พบอัตราล้มเหลวเท่ากัน แต่กลุ่มรากเทียมใช้เวลานานกว่าจะได้ใช้งาน และต้องรักษาเพิ่มเติมหลังใส่บ่อยกว่า

งานวิจัยเรื่องฟันที่รักษารากแล้วยังบอกด้วยว่าอะไรช่วยให้ฟันอยู่ได้นาน งานทบทวนอย่างเป็นระบบจาก University College London พบ 4 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการอยู่รอดของฟันที่ดีกว่า คือ ทำครอบฟันหลังรักษา มีฟันข้างเคียงทั้งสองด้าน ฟันซี่นั้นไม่ได้เป็นหลักยึดสะพานฟันหรือฟันปลอม และฟันหน้าดีกว่าฟันกราม งานวิจัยจากมหาวิทยาลัยไอโอวาพบว่า ฟันที่รักษารากแล้วไม่ได้ทำครอบ หลุดหายไปในอัตราราว 6 เท่าของฟันที่ทำครอบ

ความหมายสำหรับคุณ: ถ้าฟันเหมาะกับการรักษารากฟัน การเก็บฟันไว้แล้วบูรณะด้วยครอบฟันหรือ onlay ให้ผลใกล้เคียงกับรากเทียม ถ้าฟันไม่เหมาะ รากเทียมก็ไม่ได้เป็นทางเลือกที่ด้อยกว่า แต่เป็นทางที่คาดการณ์ผลได้ดีกว่าสำหรับฟันซี่นั้น

เทียบรักษารากฟัน กับ รากฟันเทียม ทีละข้อ

ประเด็น	การรักษารากฟัน	ถอนฟันแล้วทำรากฟันเทียม
สิ่งที่อยู่ในปาก	ฟันและรากของคุณเอง พร้อมเอ็นยึดปริทันต์	รากใหม่ในกระดูก มีครอบฟันด้านบน
ผ่าตัด	ไม่ต้องผ่าตัด ทำผ่านด้านบนของตัวฟัน	ถอนฟัน แล้วผ่าตัดเล็กเพื่อฝังรากเทียม บางรายต้องปลูกกระดูก
จำนวนครั้งและเวลา	รักษารากมัก 1–2 ครั้ง แล้วทำครอบฟันหรือ onlay เสร็จภายในไม่กี่สัปดาห์	ทำเป็น 2 ขั้น ห่างกันหลายเดือน คือฝังรากเทียม แล้วใส่ครอบฟัน
เวลารอแผลและกระดูก	พักฟื้นน้อย อาจระบมไม่กี่วัน	โดยทั่วไปรอกระดูกยึด 2–6 เดือน นานขึ้นถ้าปลูกกระดูก
ช่วงที่ไม่มีฟัน	ไม่มี ฟันอยู่ตลอด ระหว่างรอปิดด้วยวัสดุอุดชั่วคราว	อาจมีช่วงที่ไม่มีฟันระหว่างรอ ฟันชั่วคราวใส่ได้ในบางเคส
ความรู้สึกเวลากัด	เป็นธรรมชาติ เอ็นยึดปริทันต์ยังรับรู้แรงกด	แน่นและใช้งานสบาย แต่ไม่มีเอ็นยึดปริทันต์ ความรู้สึกจึงต่างไปเล็กน้อย
ปัญหาที่อาจเกิดภายหลัง	ฟันร้าวหรือแตก ฟันผุใหม่ใต้ครอบ หรือการติดเชื้อกลับมา	เนื้อเยื่อรอบรากเทียมอักเสบ หรือสกรูหลวม ครอบฟันบิ่น
ถ้าต้องรักษาเพิ่มภายหลัง	รักษารากซ้ำหรือผ่าตัดปลายราก และยังทำรากเทียมได้ภายหลัง	รักษาเนื้อเยื่อรอบรากเทียม หรือถอดออก ซ่อมกระดูก แล้วฝังใหม่
ปัจจัยสุขภาพ	เหมาะกับคนส่วนใหญ่ รวมถึงหลายคนที่ผ่าตัดไม่สะดวก	การสูบบุหรี่และเบาหวานที่คุมไม่ดี สัมพันธ์กับปัญหารอบรากเทียมที่มากขึ้น
ค่าใช้จ่าย	ค่ารักษาราก รวมครอบฟันหรือ onlay	ค่าถอนฟัน รากเทียม แกนต่อ และครอบฟัน รวมค่าปลูกกระดูกถ้าจำเป็น

ให้เทียบค่าใช้จ่ายทั้งแผน ไม่ใช่รายการเดียว ค่ารักษารากฟันกรามโดยไม่รวมครอบฟัน ยังไม่ใช่ค่าใช้จ่ายทั้งหมดของการเก็บฟัน และราคารากเทียมที่ไม่รวมค่าถอน ปลูกกระดูก และครอบฟัน ก็ยังไม่ใช่ค่าใช้จ่ายทั้งหมดของการทดแทนฟัน ทันตแพทย์จะแจ้งค่าใช้จ่ายโดยประมาณของแต่ละทางให้ทราบก่อนตัดสินใจ

ดูราคารักษารากฟัน

ดูราคารากฟันเทียม

ฟันแบบไหนเก็บได้ แบบไหนเก็บได้ยาก

การรักษารากฟันกำจัดการติดเชื้อได้ แต่ฟันยังต้องบูรณะให้กลับมาแข็งแรงและใช้งานได้อีกนาน ทันตแพทย์จึงดูสองคำถามพร้อมกัน คือ คลองรากรักษาได้ไหม และตัวฟันบูรณะต่อได้ไหม สมาคมทันตแพทย์รักษารากฟันอเมริกัน (AAE) ระบุว่าฟันส่วนใหญ่รักษารากได้ แต่ความเสียหายรุนแรง ฟันผุกว้าง ฟันแตกลงไปใต้ขอบเหงือก หรือกระดูกรองรับไม่พอ อาจทำให้ฟันซี่นั้นเก็บไว้ไม่ได้

ฟันหลัง 3 ซี่ผ่าครึ่งในกระดูก: ฟันผุที่โพรงประสาทเป็นสีเทาติดเชื้อ มีบริเวณอักเสบสีแดงจางที่ปลายรากทั้งสอง มีเครื่องหมายถูก ฟันที่รักษารากและทำครอบแล้ว มีรอยแตกสีเข้มตามแนวรากหนึ่ง มีเครื่องหมายตกใจ และฟันที่ผุสีน้ำตาลลึกลงไปด้านหนึ่งจนต่ำกว่าระดับกระดูก มีเครื่องหมายตกใจ — ฟันหลัง 3 ซี่ผ่าครึ่ง: 1 ติดเชื้อที่ปลายราก แต่เนื้อฟันยังเหลือมาก มักรักษารากฟันได้ 2 ฟันที่รักษารากและทำครอบแล้ว มีรอยแตกตามแนวราก มักเก็บไว้ไม่ได้ 3 ฟันผุลึกลงไปใต้ระดับกระดูก เหลือเนื้อฟันให้บูรณะน้อย

สภาพฟัน	มักหมายถึง
ฟันผุลึกหรือติดเชื้อ แต่เนื้อฟันเหลือมาก	รักษารากแล้วทำครอบฟันหรือ onlay มักได้ผลดี
รอยร้าวอยู่แค่ในตัวฟัน ยังไม่ลงราก	มักเก็บได้ด้วยครอบฟัน บางซี่ต้องรักษารากก่อน
รอยแตกตามแนวราก หรือฟันแยกเป็นสองส่วน	มักเก็บไว้ไม่ได้ วางแผนทำรากเทียมหรือสะพานฟันแทน
ผุลึกลงไปใต้ระดับกระดูก	บางซี่เก็บได้ด้วยหัตถการเพิ่มเพื่อเปิดเนื้อฟันให้มากขึ้น หลายซี่การทดแทนคาดการณ์ผลได้ดีกว่า
โรคเหงือกรุนแรง ฟันโยกมาก	ขึ้นกับกระดูกที่เหลือ ไม่ว่าเลือกทางไหน ต้องรักษาเหงือกก่อน
เคยรักษารากแล้วกลับมาติดเชื้อ	มักรักษารากซ้ำหรือผ่าตัดปลายรากได้ ก่อนจะพิจารณาถอน

ฟันหน้ากับฟันหลังก็ต่างกัน ฟันหน้ามีรากเดียวและรับแรงกัดน้อยกว่า ฟันหน้าที่รักษารากแล้วจึงมักใช้งานได้ดีด้วยการบูรณะที่เล็กกว่า ส่วนฟันกรามรับแรงมากที่สุด ครอบฟันหรือ onlay จึงสำคัญมากสำหรับฟันกราม

ฟันร้าว ฟันกรามแตก อาการและการรักษา

ก่อนถอน ยังมีรักษารากซ้ำและผ่าตัดปลายราก

ฟันที่เคยรักษารากแล้วกลับมาติดเชื้อ ไม่ได้แปลว่าต้องถอนเสมอ สาเหตุที่พบบ่อยคือ มีคลองรากที่ยังไม่ได้รักษา วัสดุอุดหรือครอบฟันรั่วซึม หรือมีฟันผุใหม่ การรักษารากซ้ำคือรื้อวัสดุอุดคลองรากเดิม ทำความสะอาดใหม่แล้วอุดปิด ถ้าการติดเชื้อยังอยู่รอบปลายราก หรือฟันมีครอบฟันและเดือยฟันที่ทำให้รักษาซ้ำผ่านตัวฟันได้ยาก การผ่าตัดปลายรากฟันจะรักษาที่ปลายรากจากด้านข้างผ่านเหงือก

งานทบทวนอย่างเป็นระบบในวารสาร Journal of Endodontics พบว่าทั้งการผ่าตัดปลายรากด้วยกล้องจุลทรรศน์และรากเทียมซี่เดียวมีอัตราการอยู่รอดสูง โดยรากเทียมสูงกว่าเล็กน้อยในช่วงติดตามผลระยะกลาง และยังไม่มีงานที่เทียบสองวิธีในผู้ป่วยกลุ่มเดียวกันโดยตรง ในทางปฏิบัติ ฟันที่เนื้อฟันและกระดูกรองรับยังดี มักคุ้มที่จะลองขั้นนี้ ส่วนฟันที่ร้าวหรือเนื้อฟันเหลือน้อย มักไม่คุ้ม

รักษารากฟันซ้ำ หรือผ่าตัดปลายราก: ทันตแพทย์ตัดสินอย่างไร

ผ่าตัดปลายรากฟัน

ใช้เวลานานแค่ไหน มากี่ครั้ง

เก็บฟัน: รักษารากฟันแล้วทำครอบ

ตรวจและถ่ายเอกซเรย์ดูคลองราก กระดูกรอบปลายราก และรอยร้าว ถ้าคลองรากซับซ้อนหรือสงสัยฟันร้าว ถ่ายภาพ 3 มิติเฉพาะฟัน 1–2 ซี่เพิ่ม
รักษารากฟันภายใต้ยาชาเฉพาะที่ ใส่แผ่นยางกันน้ำลายรอบฟัน บางซี่เสร็จในครั้งเดียว บางซี่ต้อง 2 ครั้งขึ้นไป โดยใส่ยาในคลองรากระหว่างนัด
อุดปิดคลองราก แล้วปิดตัวฟันด้วยวัสดุอุดชั่วคราวหรือถาวร
ทำครอบฟันหรือ onlay ปกป้องฟัน โดยเฉพาะฟันหลัง ระหว่างรอเคี้ยวอีกข้างเป็นหลัก
ถ่ายเอกซเรย์ติดตามในการตรวจครั้งต่อ ๆ ไป เพื่อดูกระดูกรอบปลายรากหาย

ทดแทนฟัน: ถอนแล้วทำรากฟันเทียม

ตรวจและถ่ายภาพ 3 มิติ (CBCT) วัดกระดูกและวางแผนตำแหน่งรากเทียม พร้อมใบประเมินค่าใช้จ่าย
ถอนฟัน ในเคสที่เหมาะ ฝังรากเทียมได้ในนัดเดียวกัน (รากเทียมทันทีหลังถอนฟัน) ถ้าไม่เหมาะ รอแผลถอนฟันหายก่อน บางรายปลูกกระดูกด้วย
ผ่าตัดฝังรากเทียมภายใต้ยาชาเฉพาะที่ ส่วนใหญ่เดินทางได้หลังผ่าตัด 2–3 วัน โดยทันตแพทย์ยืนยันเป็นรายคน
รอกระดูกยึดกับรากเทียม โดยทั่วไป 2–6 เดือน และนานขึ้นถ้าปลูกกระดูก ฟันชั่วคราวใส่ได้ในบางเคส
สแกนหรือพิมพ์ปาก แล้วใส่แกนต่อและครอบฟัน

ถ้าอยู่ต่างประเทศหรือไกลจากเชียงใหม่ ระยะเวลาเหล่านี้มีผลต่อการวางแผน การรักษารากฟันและครอบฟันมักทำเสร็จได้ในการมาครั้งเดียว ส่วนรากเทียมโดยทั่วไปต้องมา 2 รอบ ห่างกันหลายเดือน รอบแรกตรวจและฝังรากเทียม รอบที่สองใส่ครอบฟัน

ความเชื่อ กับ ความจริง

ความเชื่อ	ความจริง
รากเทียมดีกว่าและทันสมัยกว่าเสมอ	งานทบทวนพบว่าการอยู่รอดระยะยาวใกล้เคียงกัน แบบไหนดีกว่าขึ้นกับฟันซี่นั้น
ฟันที่รักษารากแล้วตาย และเดี๋ยวก็แตก	ฟันยังอยู่ในกระดูกพร้อมเอ็นยึดปริทันต์ และครอบฟันหรือ onlay ช่วยปกป้องไม่ให้ฟันแตก
รากเทียมไม่มีปัญหา เพราะไม่ผุ	รากเทียมไม่ผุ แต่เหงือกและกระดูกรอบรากเทียมอักเสบได้ ต้องทำความสะอาดทุกวันและตรวจสม่ำเสมอ
รักษารากฟันเจ็บมาก	ทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่ ความเจ็บที่คนจำได้มักเป็นอาการปวดฟันก่อนมารักษา
ถ้าเก็บฟันไว้ตอนนี้ ภายหลังจะทำรากเทียมไม่ได้	ถ้าฟันมีปัญหาในอีกหลายปีข้างหน้า ส่วนใหญ่ยังทำรากเทียมได้ และการเก็บฟันที่ยังดีไว้ ก็ช่วยรักษากระดูกไว้ด้วย
รักษารากแล้ว จะทำครอบฟันเมื่อไรก็ได้	วัสดุอุดชั่วคราวปกป้องฟันได้ระยะสั้นเท่านั้น ฟันหลังควรทำครอบในเวลาไม่นานเพื่อกันฟันแตก

สัญญาณที่ควรมาตรวจ หลังรักษาราก หรือหลังทำรากเทียม

ฟันที่รักษาและรากเทียมส่วนใหญ่ใช้งานได้ราบรื่น อาการต่อไปนี้เป็นสัญญาณให้นัดตรวจ เพื่อให้ปัญหาเล็กได้รับการดูแลตั้งแต่ยังเล็ก

กัดโดนฟันที่รักษารากแล้วเจ็บ ต่อเนื่องเกินสัปดาห์แรก
มีตุ่มเล็ก ๆ บนเหงือกใกล้ฟันหรือรากเทียม
เหงือกรอบรากเทียมมีเลือดออก บวม หรือมีหนอง
วัสดุอุดชั่วคราวหรือครอบฟันหลวมหรือหลุด หรือฟันและครอบฟันรู้สึกขรุขระหรือบิ่น
ครอบฟันบนรากเทียมหลวมหรือขยับได้

มาปรึกษาเรื่องเก็บฟันหรือทำรากเทียมที่คลินิก ทำอะไรบ้าง

ที่กิจจาคลินิกทันตกรรม การรักษารากฟันทำโดยทันตแพทย์ที่ศึกษาต่อด้านเอ็นโดดอนต์ และการรักษารากเทียมวางแผนโดยทันตแพทย์ที่ศึกษาต่อด้านทันตกรรมรากเทียม ทันตกรรมประดิษฐ์ และศัลยกรรมช่องปาก ทั้งสองทีมอยู่ในคลินิกเดียวกัน คุณจึงได้ฟังทั้งสองทางจากทันตแพทย์ที่ทำการรักษานั้นจริง

ทันตแพทย์ตรวจฟัน เหงือก และการสบฟัน แล้วถ่ายเอกซเรย์ดิจิทัล
ถ่ายภาพ 3 มิติเพิ่มเมื่อช่วยการตัดสินใจ เช่น ดูรอยร้าว คลองรากเพิ่ม หรือกระดูกสำหรับรากเทียม ถ่ายเอกซเรย์เท่าที่จำเป็น และใช้การตั้งค่าปริมาณรังสีต่ำ
ทันตแพทย์อธิบายสิ่งที่พบและทางเลือก ซึ่งอาจเป็นการรักษารากฟัน รักษารากซ้ำ ผ่าตัดปลายราก หรือถอนฟันแล้วใส่ฟันทดแทน เช่น รากเทียม สะพานฟัน หรือฟันปลอม
คุณได้รับค่าใช้จ่ายโดยประมาณของทางเลือกที่สนใจ และมีเวลาตัดสินใจ

ถ้าอยู่ต่างประเทศ ส่งภาพเอกซเรย์หรือรูปถ่ายล่าสุดมาทางอีเมล WhatsApp หรือ LINE ก่อนเดินทางได้ ทันตแพทย์จะให้ความเห็นเบื้องต้น และยืนยันแผนการรักษาหลังตรวจจริง

รักษารากฟัน เชียงใหม่

รักษารากฟันด้วยกล้องจุลทรรศน์

รากฟันเทียม เชียงใหม่

ฟันหาย 1 ซี่ ใส่ฟันทดแทนอย่างไร

ถ้าคุณเป็นแบบนี้

ต่อไปนี้เป็นสถานการณ์ตัวอย่าง ไม่ใช่เรื่องของคนไข้จริง เพื่อช่วยให้คุณหาขั้นต่อไปที่เหมาะกับตัวเอง

ฟันหลังผุลึกและปวด แต่เนื้อฟันยังเหลือมาก: ถามเรื่องรักษารากฟันแล้วทำครอบฟันหรือ onlay
ฟันที่ทำครอบและรักษารากมาหลายปี ตอนนี้มีตุ่มที่เหงือก: ถามว่ารักษารากซ้ำหรือผ่าตัดปลายรากได้ไหม ก่อนจะคิดเรื่องถอน
กัดแล้วเจ็บแปลบ และภาพเอกซเรย์ชี้ว่ารากแตก: ถามเรื่องการถอนและทางเลือกทดแทน ทั้งรากเทียมและสะพานฟัน
สูบบุหรี่และคุมเบาหวานได้ไม่ดี และฟันยังบูรณะได้: การเก็บฟันอาจเป็นทางที่ง่ายกว่า ถามว่าสุขภาพมีผลต่อแต่ละทางอย่างไร
มาเชียงใหม่ 2 สัปดาห์: รักษารากฟันและครอบฟันมักเสร็จได้ในการมาครั้งเดียว ส่วนรากเทียมต้องมาอีกรอบ
ฟันโยกจากโรคเหงือก: ขอให้ตรวจเหงือกก่อน สุขภาพเหงือกเป็นตัวกำหนดว่าทางไหนทำได้

คำถามที่พบบ่อย รักษารากฟันหรือรากฟันเทียม

รักษารากฟันกับรากฟันเทียม แบบไหนดีกว่า

ไม่มีแบบไหนดีกว่าสำหรับทุกคน งานทบทวนพบว่าการอยู่รอดระยะยาวใกล้เคียงกัน การตัดสินใจจึงขึ้นกับว่าฟันบูรณะต่อได้แน่นอนแค่ไหน สภาพเหงือกและกระดูก สุขภาพของคุณ และเวลาที่มี

ควรเก็บฟันไว้ หรือถอนดี

ถ้าฟันบูรณะต่อได้ การเก็บไว้มักเร็วกว่า ไม่ต้องผ่าตัด และคงกระดูกกับเอ็นยึดปริทันต์ไว้ ถ้าบูรณะไม่ได้ การถอนแล้วใส่ฟันทดแทนที่เหมาะเป็นทางที่เชื่อถือได้กว่า ส่วนการถอนแล้วปล่อยช่องว่างไว้ อาจทำให้ฟันข้างเคียงเอียงและกระดูกยุบลงเมื่อเวลาผ่านไป

ถ้ารักษารากแล้วไม่สำเร็จ ภายหลังทำรากเทียมได้ไหม

ส่วนใหญ่ได้ ถ้าฟันที่รักษารากมีปัญหาในอีกหลายปีข้างหน้า อาจยังรักษารากซ้ำหรือผ่าตัดปลายรากได้ และหลังถอนก็ยังทำรากเทียมได้ ทันตแพทย์จะตรวจกระดูกในตอนนั้นอีกครั้ง

รักษารากแล้ว ต้องทำครอบฟันทุกซี่ไหม

ฟันหลังส่วนใหญ่ควรทำ เพราะรับแรงกัดมากและอาจเปราะขึ้น ครอบฟันหรือ onlay ช่วยกันฟันแตก ฟันหน้าบางซี่ที่เนื้อฟันเหลือมากบูรณะด้วยการอุดได้ ทันตแพทย์จะแนะนำการบูรณะที่เหมาะกับฟันซี่นั้น

รักษารากฟันกับฝังรากเทียม อะไรเจ็บกว่า

ทั้งสองทำภายใต้ยาชาเฉพาะที่ ระหว่างทำส่วนใหญ่จึงรู้สึกแค่แรงกด หลังรักษาราก ฟันอาจระบมไม่กี่วัน หลังผ่าตัดฝังรากเทียม อาการระบมและบวมมักดีขึ้นภายในไม่กี่วันถึงหนึ่งสัปดาห์

รักษารากกับรากเทียม ใช้ได้นานแค่ไหน

ขึ้นกับสภาพฟันหรือกระดูกตั้งแต่ต้น การทำครอบฟันที่เหมาะ การทำความสะอาดทุกวัน การตรวจสม่ำเสมอ การสูบบุหรี่ และการนอนกัดฟัน มากกว่าตัวเลขตายตัว ฟันที่รักษารากมักมีปัญหาจากฟันแตกหรือผุใหม่ ส่วนรากเทียมมักมีปัญหาจากเนื้อเยื่อรอบรากเทียมอักเสบ

ถอนฟันแล้วฝังรากเทียมวันเดียวกันได้ไหม

ได้ในเคสที่เหมาะ เรียกว่ารากเทียมทันทีหลังถอนฟัน ขึ้นกับการติดเชื้อ กระดูกรอบเบ้าฟัน และตำแหน่งฟัน ซึ่งทันตแพทย์ตรวจจากภาพ 3 มิติ ฟันชั่วคราวใส่ได้ในบางเคส

อายุมากแล้ว เก็บฟันหรือทำรากเทียมดีกว่า

อายุอย่างเดียวไม่ได้ตัดทางใดออก สุขภาพโดยรวม ยาที่ทานอยู่ และความสะดวกในการทำความสะอาดสำคัญกว่า การรักษารากฟันไม่ต้องผ่าตัด จึงอาจง่ายกว่าสำหรับบางคน และผู้สูงอายุจำนวนมากก็ทำรากเทียมได้ผลดี

สรุป

การรักษารากฟันและรากเทียมให้ผลระยะยาวดีทั้งคู่ สภาพของฟันซี่นั้นเป็นตัวตัดสินว่าทางไหนเหมาะ ไม่ใช่ตัวการรักษา

ฟันบูรณะได้ กระดูกและเหงือกดี ไม่มีรอยแตกตามราก: รักษารากแล้วทำครอบฟันหรือ onlay เก็บฟันตัวเองไว้
รากแตก ผุใต้ระดับกระดูก หรือเนื้อฟันเหลือน้อย: ถอนแล้วทำรากเทียมมักคาดการณ์ผลได้ดีกว่า
รากที่เคยรักษาแล้วไม่สำเร็จ มักรักษาซ้ำหรือผ่าตัดปลายรากได้ก่อน
เก็บฟันมักเร็วกว่า รากเทียมใช้เวลาหลายเดือนและมักต้องมา 2 รอบ
เทียบทั้งแผนและค่าใช้จ่าย แล้วถามทันตแพทย์ว่าคาดผลอย่างไรสำหรับฟันซี่นี้