การสบฟันผิดปกติ ปวดขากรรไกร นอนกัดฟัน และนอนกรน — ดูแลการสบฟันที่เชียงใหม่
อาการปวดขากรรไกร นอนกัดฟัน นอนกรน หรือรู้สึกว่าฟันสบไม่ลงหลังอุดฟันหรือทำครอบฟัน ล้วนเกี่ยวกับการทำงานร่วมกันของฟัน ข้อต่อขากรรไกร และกล้ามเนื้อบดเคี้ยว ที่กิจจาคลินิกทันตกรรม เชียงใหม่ ทันตแพทย์จะตรวจการสบฟันและขากรรไกร อธิบายสิ่งที่พบ และแนะนำการดูแลที่เหมาะกับคุณ
- เปิดทุกวัน 09:00–20:00 น.
- ตรงข้ามประตูเชียงใหม่
- เจ้าหน้าที่ประสานงานภาษาไทยและอังกฤษ
“การสบฟัน” คืออะไร
การสบฟัน (occlusion) คือลักษณะที่ฟันบนและฟันล่างมาพบกันเวลาหุบปาก เคี้ยว และกลืน การสบฟันที่สบายต้องอาศัยสามส่วนทำงานประสานกัน ได้แก่ ฟัน ข้อต่อขากรรไกรทั้งสองข้างที่อยู่หน้าหู และกล้ามเนื้อที่ใช้ขยับขากรรไกร เมื่อส่วนใดส่วนหนึ่งทำงานหนักเกินไป คุณอาจรู้สึกปวดเมื่อยขากรรไกร ฟันสึก วัสดุอุดฟันสูงเกิน หรือกล้ามเนื้อล้าตอนตื่นนอน
เลือกเส้นทางที่ตรงกับอาการ
ปวดข้อต่อขากรรไกร (TMD)
สำหรับอาการปวดหน้าหู หรือขากรรไกรมีเสียง ติด หรือค้าง TMD (ความผิดปกติของข้อต่อขากรรไกร) เป็นชื่อเรียกรวมของปัญหาที่ข้อต่อขากรรไกรและกล้ามเนื้อที่ใช้ขยับขากรรไกร ทันตแพทย์จะตรวจข้อต่อและกล้ามเนื้อ แล้วอธิบายทางเลือก เช่น เฝือกสบฟันที่ทำเฉพาะบุคคล การดูแลตัวเอง และการบริหารขากรรไกร
นอนกัดฟันและขบฟัน
สำหรับผู้ที่นอนกัดฟันหรือขบฟัน ฟันสึกหรือบิ่น หรือปวดเมื่อยกรามตอนเช้า การกัดหรือขบฟันแน่น ทั้งขณะหลับและตอนกลางวัน อาจทำให้ฟันสึกเรียบ ขอบฟันบิ่น และวัสดุอุดหรือครอบฟันแตก เฝือกสบฟัน (night guard) ที่ทำเฉพาะบุคคลช่วยปกป้องฟันขณะนอนหลับ และทันตแพทย์จะปรับให้เข้ากับการสบฟันของคุณ
นอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
สำหรับผู้ที่นอนกรนเสียงดัง หรือแพทย์วินิจฉัยว่ามีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ทันตแพทย์ของคลินิกทำเครื่องมือในช่องปากชนิดยื่นขากรรไกรล่าง (MAD) ซึ่งช่วยประคองขากรรไกรล่างให้อยู่ด้านหน้าเล็กน้อยขณะหลับ ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นวินิจฉัยโดยแพทย์ด้วยการตรวจการนอนหลับ การตรวจการนอนหลับและการรักษาด้านเวชศาสตร์การนอนหลับทำโดยแพทย์ที่คลินิกทำงานร่วมกันที่โรงพยาบาลกรุงเทพเชียงใหม่ ทันตแพทย์ช่วยประสานการส่งต่อ และทำเครื่องมือให้หากแพทย์แนะนำ
อุดฟันหรือทำครอบฟันใหม่แล้วรู้สึกสูง
สำหรับวัสดุอุดหรือครอบฟันใหม่ที่รู้สึกสูง หรือฟันสบไม่เท่ากัน ทันตแพทย์จะตรวจและปรับแต่งการสบฟัน ดูรายละเอียดในส่วนถัดไปของหน้านี้
ฟันสึกหลายซี่ หรือการสบฟันยุบ
เมื่อฟันหลายซี่สึกหรือแตก การสบฟันอาจยุบต่ำลงและใบหน้าส่วนล่างดูสั้นลง การฟื้นฟูต้องอาศัยการรักษาหลายอย่างที่วางแผนร่วมกัน และมักทดลองด้วยครอบฟันชั่วคราวก่อนทำชิ้นงานจริง
ฟันซ้อนเกหรือเรียงไม่ดี
เมื่อฟันซ้อนเกหรือเรียงไม่ดีจนมีผลต่อการสบฟัน การจัดฟันจะช่วยเคลื่อนฟันไปยังตำแหน่งใหม่ ทันตแพทย์จัดฟันจะอธิบายว่าเครื่องมือจัดฟันแบบติดแน่นหรือแบบใสเหมาะกับการสบฟันของคุณหรือไม่
เมื่อฟันสบไม่ลงหลังอุดฟันหรือทำครอบฟัน
หลังอุดฟัน ทำครอบฟัน ออนเลย์ หรือสะพานฟันใหม่ คุณอาจรู้สึกว่าฟันซี่นั้น “สูง” หรือสบไม่เท่ากัน โดยเฉพาะเมื่อยาชาหมดฤทธิ์และเริ่มเคี้ยวตามปกติ ให้ติดต่อคลินิกและเล่าอาการที่รู้สึก ทันตแพทย์จะตรวจจุดที่ฟันสบกันด้วยกระดาษเช็กการสบฟัน แล้วปรับแต่งชิ้นงานใหม่ให้ฟันสบกันได้สม่ำเสมออีกครั้ง
หากฟันหลายซี่สบไม่เท่ากัน หรือก่อนทำงานบูรณะฟันหลายซี่ ทันตแพทย์อาจศึกษาแบบจำลองฟันที่ติดบนเครื่องจำลองการเคลื่อนไหวของขากรรไกร (articulator) เพื่อวางแผนการปรับแต่ง
เริ่มต้นด้วยการตรวจครั้งเดียว
ซักประวัติ
อาการ ระยะเวลาที่เป็น คนข้าง ๆ ได้ยินเสียงกัดฟันหรือเสียงกรนไหม และงานทันตกรรมที่ทำมาไม่นาน
ตรวจระบบบดเคี้ยว
ข้อต่อขากรรไกร กล้ามเนื้อบดเคี้ยว อ้าปากได้กว้างและราบรื่นแค่ไหน เสียงในข้อต่อ และลักษณะการสบฟัน
ตรวจการสึกของฟันและชิ้นงานเดิม
ฟันสึก บิ่น หรือร้าว และวัสดุอุดหรือครอบฟันที่แตกบ่อย
ถ่ายภาพเอกซเรย์เมื่อจำเป็น
เอกซเรย์ข้อต่อขากรรไกร (TMJ) หรือภาพเอกซเรย์อื่น หากทันตแพทย์ต้องดูละเอียดขึ้น
แผนการรักษา
ทันตแพทย์อธิบายสิ่งที่พบ ทางเลือกที่อาจช่วยได้ สิ่งที่คุณดูแลเองได้ และค่าใช้จ่ายโดยประมาณ
หลายอาการมักเกิดร่วมกัน เช่น นอนกัดฟันพร้อมกับปวดกราม การตรวจครั้งเดียวครอบคลุมทุกเรื่อง คุณจึงนัดตรวจเพียงครั้งเดียว แล้ววางแผนขั้นต่อไปร่วมกับทันตแพทย์
ไม่แน่ใจว่าเป็นปัญหาแบบไหน?
นัดตรวจการสบฟันและขากรรไกรเพียงครั้งเดียว ทันตแพทย์จะตรวจฟัน ข้อต่อขากรรไกร และกล้ามเนื้อ แล้วอธิบายว่าการดูแลแบบใดเหมาะกับคุณก่อนเริ่มการรักษา
เครื่องมือที่ทันตแพทย์อาจทำให้
เฝือกสบฟัน (night guard)
เครื่องมือที่ทำเฉพาะบุคคล ช่วยปกป้องฟันและให้กล้ามเนื้อขากรรไกรได้พัก เฝือกสบฟันมีหลายแบบและหลายวัสดุ ทันตแพทย์จะเลือกแบบที่เหมาะกับเคสของคุณ
เครื่องมือยื่นขากรรไกรล่าง (MAD)
เครื่องมือในช่องปากสำหรับนอนกรนและภาวะหยุดหายใจขณะหลับ ทำหลังแพทย์ประเมินแล้ว
ยางกันฟันสำหรับนักกีฬา
ยางกันฟันที่ทำเฉพาะบุคคล ช่วยปกป้องฟันระหว่างเล่นกีฬาที่มีการปะทะ
ปรับแต่งเครื่องมือ
เฝือกสบฟันหรือ night guard ใช้เวลาอย่างน้อย 3 ครั้ง คือ ตรวจและพิมพ์ปากหรือสแกน รับเฝือกประมาณ 1 สัปดาห์ต่อมา และนัดตรวจติดตาม ทันตแพทย์ปรับเครื่องมือทุกชิ้นให้เข้ากับการสบฟันในวันที่รับ และตรวจซ้ำตามนัด
การดูแลอื่น ๆ ที่ทันตแพทย์อาจแนะนำ
ขึ้นกับผลการตรวจ ทันตแพทย์อาจแนะนำการขยับข้อต่อขากรรไกรอย่างนุ่มนวล คำแนะนำเรื่องการขบฟันตอนกลางวัน หรือการทบทวนยาที่อาจช่วยเรื่องปวดกล้ามเนื้อ ทันตแพทย์จะอธิบายเหตุผลของแต่ละอย่างก่อนให้คุณตัดสินใจ
ค่าใช้จ่ายการดูแลการสบฟัน ขากรรไกร และการนอน
ค่าตรวจข้อต่อขากรรไกรและการสบฟัน night guard เฝือกสบฟัน การปรับการสบฟัน การวิเคราะห์การสบฟัน เครื่องมือแก้นอนกรน และเอกซเรย์ข้อต่อขากรรไกร แสดงไว้ในหน้าราคา ทันตแพทย์จะให้ใบประเมินค่าใช้จ่ายตามแผนของคุณเป็นลายลักษณ์อักษรหลังตรวจ
ราคาในหน้าราคาแสดงเป็นช่วงราคา ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นกับสิ่งที่ทันตแพทย์ตรวจพบ และอาจมีรายการเพิ่มเติม เช่น แผ่นยางกันน้ำลาย (rubber dam) หรือวัสดุพิเศษ เมื่อการรักษาของคุณจำเป็นต้องใช้ ทันตแพทย์จะอธิบายก่อนเริ่มรักษา
ใครเป็นผู้รักษา
การดูแลเรื่องการสบฟัน ขากรรไกร และเครื่องมือในช่องปากสำหรับการนอน ทำโดยทันตแพทย์ในทีมสหสาขาของคลินิก ซึ่งมีทันตแพทย์ด้านทันตกรรมประดิษฐ์ ทันตแพทย์จัดฟัน และศัลยแพทย์ช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียลร่วมดูแลเมื่อแผนการรักษาของคุณจำเป็น
การสบฟัน ขากรรไกร และการนอน
ทพญ.ดร.วรกัญญา บูรณพัฒนาทันตแพทยศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 1) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ · ปริญญาเอก University of Washington ซีแอตเทิล
คำถามที่พบบ่อยเรื่องการสบฟัน ขากรรไกร และการนอน
“การสบฟัน” ในทางทันตกรรมหมายถึงอะไร?
การสบฟันคือลักษณะที่ฟันบนและฟันล่างมาพบกันเวลาหุบปากและเคี้ยว ซึ่งเกี่ยวข้องกับข้อต่อขากรรไกรและกล้ามเนื้อบดเคี้ยวด้วย เพราะทั้งสามส่วนทำงานร่วมกัน
อุดฟันหรือทำครอบฟันใหม่แล้วรู้สึกว่าสูง ควรทำอย่างไร?
ติดต่อคลินิกและเล่าอาการที่รู้สึก ทันตแพทย์จะตรวจจุดที่ฟันสบกัน แล้วปรับแต่งวัสดุอุดหรือครอบฟันให้สบได้สม่ำเสมออีกครั้ง
ตรวจหรือปรับวัสดุอุด ครอบฟัน หรือเครื่องมือที่ทำจากคลินิกอื่นได้ไหม?
ได้ ทันตแพทย์ตรวจการสบฟันและปรับวัสดุอุด ครอบฟัน หรือเครื่องมือที่ทำจากที่อื่นได้ โดยคิดค่าตรวจและค่าปรับตามอัตราปกติของคลินิก ซึ่งทันตแพทย์จะแจ้งก่อนเริ่ม โปรดนำประวัติการรักษาจากคลินิกเดิมมาด้วยถ้ามี
ปวดกรามและนอนกัดฟันด้วย ควรอ่านหน้าไหน?
สองอาการนี้มักเกิดร่วมกัน และการตรวจครั้งเดียวครอบคลุมทั้งสองเรื่อง นัดตรวจการสบฟันและขากรรไกรได้เลย ทันตแพทย์จะอธิบายว่าการดูแลแบบใดเหมาะกับคุณ เช่น เฝือกสบฟัน การดูแลตัวเอง หรือทั้งสองอย่าง
เฝือกสบฟัน (night guard) กับเครื่องมือแก้นอนกรนเป็นอันเดียวกันไหม?
เป็นเครื่องมือคนละชนิดกัน เฝือกสบฟันหรือ night guard ช่วยปกป้องฟันจากการนอนกัดฟัน ส่วนเครื่องมือยื่นขากรรไกรล่าง (MAD) ช่วยประคองขากรรไกรล่างให้อยู่ด้านหน้าเล็กน้อยขณะหลับ และทำหลังแพทย์ประเมินอาการนอนกรนหรือภาวะหยุดหายใจขณะหลับแล้ว
ต้องตรวจการนอนหลับก่อนทำเครื่องมือแก้นอนกรนไหม?
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นวินิจฉัยโดยแพทย์ด้วยการตรวจการนอนหลับ การตรวจการนอนหลับและเวชศาสตร์การนอนหลับทำโดยแพทย์ที่คลินิกทำงานร่วมกันที่โรงพยาบาลกรุงเทพเชียงใหม่ ทันตแพทย์ช่วยประสานการส่งต่อ และทำเครื่องมือให้หากแพทย์แนะนำ
การตรวจการสบฟันและขากรรไกรทำอะไรบ้าง?
ทันตแพทย์จะสอบถามอาการและงานทันตกรรมที่ทำมา ตรวจข้อต่อขากรรไกร กล้ามเนื้อบดเคี้ยว และลักษณะการสบฟัน ตรวจการสึกของฟัน และถ่ายเอกซเรย์หากจำเป็น จากนั้นอธิบายสิ่งที่พบ ทางเลือก และค่าใช้จ่ายโดยประมาณ
จัดฟันช่วยเปลี่ยนการสบฟันได้ไหม?
การจัดฟันเคลื่อนฟันไปยังตำแหน่งใหม่ จึงเปลี่ยนลักษณะการสบฟันได้ ส่วนจะเหมาะกับการสบฟันของคุณหรือไม่ ทันตแพทย์จัดฟันจะพิจารณาและอธิบายทางเลือกหลังตรวจ
นัดตรวจการสบฟันและขากรรไกร
บอกอาการที่สังเกตได้ เช่น ปวดขากรรไกร นอนกัดฟัน นอนกรน หรือฟันสบไม่ลง และระยะเวลาที่เป็น เจ้าหน้าที่จะตอบกลับเป็นภาษาไทยหรืออังกฤษ และจัดเวลาพบทันตแพทย์ให้ คลินิกเปิดทุกวัน 09:00–20:00 น.
หรืออีเมลถึงเราที่ [email protected]
ตรวจทานเนื้อหาโดย ทพ.ภวัคร์ ตั้งทางธรรม — ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ · ปริญญาโททันตกรรมบูรณะเพื่อความสวยงามและทันตกรรมรากเทียม (หลักสูตรนานาชาติ) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย · ตรวจทานล่าสุด