นอนกัดฟัน ขบฟัน — ตรวจและทำเฝือกสบฟัน (night guard) ที่เชียงใหม่
การนอนกัดฟันหรือขบฟันแน่น ซึ่งมักเกิดขณะหลับ อาจทำให้ฟันสึกเรียบ ขอบฟันบิ่น และตื่นมาปวดเมื่อยกราม ที่กิจจาคลินิกทันตกรรม เชียงใหม่ ทันตแพทย์จะตรวจการสึกของฟันและกล้ามเนื้อขากรรไกร แล้วอธิบายว่าเฝือกสบฟันหรือ night guard ที่ทำเฉพาะบุคคลน่าจะช่วยปกป้องฟันของคุณได้หรือไม่
- เปิดทุกวัน 09:00–20:00 น.
- ตรงข้ามประตูเชียงใหม่
- เจ้าหน้าที่ประสานงานภาษาไทยและอังกฤษ
ตรงกับคุณไหม?
- มีคนได้ยินเสียงคุณนอนกัดฟันตอนกลางคืน
- ตื่นนอนแล้วรู้สึกเมื่อยหรือปวดกราม ขมับ หรือแก้ม
- รู้ตัวว่าขบฟันแน่นขณะขับรถ ทำงานหน้าคอมพิวเตอร์ หรือตอนตั้งสมาธิ
- ฟันดูสึก แบนเรียบ บิ่น หรือสั้นลงกว่าเดิม
- วัสดุอุดฟันหรือครอบฟันบิ่นหรือแตกบ่อย
- ฟันบางซี่เสียวเวลาโดนของเย็นในจุดที่เคลือบฟันสึก
ทันตแพทย์มองเห็นลักษณะรอยสึกได้ระหว่างตรวจ และช่วยยืนยันได้ว่าเกิดอะไรขึ้น
นอนกัดฟันกลางคืน และขบฟันตอนกลางวัน
ภาวะกัดฟัน (bruxism) คือการกัดหรือขบฟันในเวลาที่ไม่ได้เคี้ยวอาหาร พบได้บ่อยสองแบบ การนอนกัดฟันคือการกัดหรือขบฟันขณะหลับ หลายคนรู้จากคนข้าง ๆ ที่ได้ยินเสียง หรือจากรอยสึกที่ทันตแพทย์ตรวจพบ ส่วนการขบฟันขณะตื่นมักเป็นการกดหรือขบฟันแน่นตอนกลางวัน เช่น เวลาตั้งสมาธิหรือเครียด หลายคนเป็นทั้งสองแบบ
สาเหตุแตกต่างกันในแต่ละคน ความเครียด พฤติกรรมการนอน และปัญหาการนอนบางอย่างอาจมีส่วนเกี่ยวข้อง ทันตแพทย์จะพูดคุยเรื่องเหล่านี้กับคุณระหว่างการตรวจ
ทำไมต้องใส่ใจ
แรงจากการกัดฟันมากกว่าการเคี้ยวอาหารตามปกติมาก และเกิดซ้ำทุกคืน เมื่อเวลาผ่านไปอาจทำให้ผิวด้านบดเคี้ยวสึกเรียบจนเห็นชั้นเนื้อฟันที่อ่อนกว่าใต้เคลือบฟัน ขอบฟันบิ่นหรือฟันร้าว วัสดุอุดฟัน ครอบฟัน วีเนียร์ และงานบูรณะอื่น ๆ แตก และกล้ามเนื้อขากรรไกรทำงานหนักจนล้าหรือปวด
การปกป้องฟันแต่เนิ่น ๆ ช่วยให้ฟันธรรมชาติและงานบูรณะของคุณอยู่ในสภาพดีได้นานขึ้น
ขั้นตอนการตรวจ
ซักประวัติ
ช่วงเวลาที่กัดหรือขบฟัน อาการตอนตื่นนอน และสิ่งที่คนข้าง ๆ ได้ยิน
ตรวจกล้ามเนื้อและข้อต่อขากรรไกร
จุดกดเจ็บของกล้ามเนื้อ การอ้าและหุบปาก และเสียงในข้อต่อ
ตรวจการสึกของฟัน
ลักษณะรอยสึก ฟันบิ่นหรือร้าว และสภาพวัสดุอุด ครอบฟัน และวีเนียร์
ถ่ายภาพเอกซเรย์เมื่อจำเป็น
หากทันตแพทย์ต้องดูฟันร้าว งานบูรณะ หรือข้อต่อขากรรไกรให้ละเอียดขึ้น
แผนการรักษา
ทันตแพทย์อธิบายสิ่งที่พบ เฝือกสบฟันหรือ night guard เหมาะกับคุณหรือไม่ และสิ่งที่คุณดูแลเองได้
ทางเลือกในการรักษา
เฝือกสบฟัน (night guard)
เครื่องมือที่ทำเฉพาะบุคคลจากการสแกนหรือพิมพ์แบบฟัน มักใส่ตอนนอน เฝือกสบฟันมีหลายแบบและหลายวัสดุ ทันตแพทย์จะเลือกแบบที่เหมาะกับเคสของคุณ เฝือกครอบผิวด้านบดเคี้ยว ช่วยปกป้องฟันและให้กล้ามเนื้อขากรรไกรได้พัก
ปรับแต่งเฝือกสบฟัน
ทันตแพทย์ปรับการสบบนเฝือกในวันที่รับ และปรับอีกครั้งหลังใส่ไปหลายวัน จากนั้นตรวจทุกครั้งที่มาตามนัด
สังเกตการขบฟันตอนกลางวัน
รู้ตัวเมื่อขบฟัน ปล่อยให้ฟันบนล่างห่างกันเล็กน้อยและกล้ามเนื้อขากรรไกรผ่อนคลาย ให้ฟันสัมผัสกันเฉพาะตอนเคี้ยวและกลืนเป็นหลัก ทันตแพทย์ช่วยแนะนำวิธีฝึกได้
ซ่อมฟันที่สึกหรือแตก
เมื่อฟันได้รับการปกป้องแล้ว ฟันที่สึกหรือแตกสามารถบูรณะด้วยการอุดฟัน ออนเลย์ หรือครอบฟัน หากฟันสึกหลายซี่ ทันตแพทย์จะวางแผนการรักษาร่วมกันทั้งหมด
มีครอบฟัน วีเนียร์ หรือรากฟันเทียมอยู่แล้ว?
เฝือกสบฟันหรือ night guard ช่วยปกป้องงานเหล่านี้จากแรงกัดฟันได้ด้วย ทันตแพทย์จะแนะนำว่าการใส่เฝือกเหมาะกับช่องปากของคุณหรือไม่
อยากให้ทันตแพทย์ตรวจฟันและขากรรไกรไหม?
ในการนัดครั้งแรก ทันตแพทย์จะตรวจการสึกของฟันและกล้ามเนื้อขากรรไกร และอธิบายทางเลือกให้ทราบก่อนเริ่มการรักษา
ต้องมากี่ครั้ง
โดยทั่วไปอย่างน้อย 3 ครั้ง คือ ตรวจ สแกนหรือพิมพ์ปากเพื่อทำเฝือก และรับเฝือกพร้อมปรับในอีกประมาณ 1 สัปดาห์ต่อมา จากนั้นปรับอีกครั้งหลังใส่ไปหลายวัน หลังจากนั้นให้นำเฝือกมาทุกครั้งที่ตรวจฟันตามปกติ เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจและปรับการสบบนเฝือก
การดูแลเฝือกสบฟัน
ใส่เมื่อไร
ตามที่ทันตแพทย์แนะนำ โดยทั่วไปคือขณะนอนหลับ และช่วงที่คุณมักขบฟัน
ช่วงแรก
อาจมีน้ำลายมากขึ้น มักลดลงเองภายในไม่กี่วัน
ทำความสะอาดเฝือก
ทุกครั้งที่ถอด แปรงทั้งด้านในและด้านนอกด้วยแปรงสีฟันกับน้ำเล็กน้อย ล้างให้สะอาด แล้วเก็บในกล่อง
แช่สัปดาห์ละครั้ง
สัปดาห์ละครั้ง แช่ในเม็ดฟู่ทำความสะอาดฟันปลอม วันอื่นใช้แค่น้ำสะอาดกับแปรงสีฟันก็เพียงพอ เพราะน้ำยาบ้วนปากอาจทำให้เฝือกติดสี
การเก็บรักษา
เก็บในกล่องปิดที่มีความชื้น เช่น วางสำลีชุบน้ำไว้ด้วย ให้พ้นมือเด็กและสัตว์เลี้ยง และใช้น้ำอุณหภูมิห้อง เพราะความร้อนทำให้เฝือกเสียรูปได้
นัดตรวจ
นำเฝือกมาทุกครั้งที่มีนัด เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจและปรับการสบบนเฝือก
ปวดกรามหรือนอนกรนด้วยหรือเปล่า?
หากอาการหลักคือปวดหน้าหู ขากรรไกรมีเสียง หรืออ้าปากได้ไม่กว้าง อ่านเรื่องการดูแลข้อต่อขากรรไกรได้
อาการนอนกรนใช้เครื่องมือคนละชนิด คือเครื่องมือยื่นขากรรไกรล่าง (MAD) ซึ่งช่วยประคองขากรรไกรล่างให้อยู่ด้านหน้าเล็กน้อยขณะหลับ การตรวจการนอนหลับและการรักษาด้านเวชศาสตร์การนอนหลับทำโดยแพทย์ที่คลินิกทำงานร่วมกันที่โรงพยาบาลกรุงเทพเชียงใหม่ ทันตแพทย์ช่วยประสานการส่งต่อ และทำเครื่องมือให้หากแพทย์แนะนำ
ค่าทำเฝือกสบฟัน
night guard และเฝือกสบฟัน ค่าตรวจ และค่าปรับแต่งเฝือก แสดงไว้ในหน้าราคา ทันตแพทย์จะยืนยันว่าคุณต้องใช้รายการใดหลังตรวจ
ราคาในหน้าราคาแสดงเป็นช่วงราคา ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นกับสิ่งที่ทันตแพทย์ตรวจพบ และอาจมีรายการเพิ่มเติม เช่น แผ่นยางกันน้ำลาย (rubber dam) หรือวัสดุพิเศษ เมื่อการรักษาของคุณจำเป็นต้องใช้ ทันตแพทย์จะอธิบายก่อนเริ่มรักษา
ใครเป็นผู้รักษา
การดูแลอาการนอนกัดฟันทำโดยทันตแพทย์ในทีมสหสาขาของคลินิก เมื่อต้องบูรณะฟันที่สึกหรือแตก ทันตแพทย์ด้านทันตกรรมประดิษฐ์และทันตแพทย์ท่านอื่นในทีมจะวางแผนการรักษาร่วมกับคุณ
คำถามที่พบบ่อยเรื่องนอนกัดฟัน
นอนกัดฟันเกิดจากอะไร?
สาเหตุแตกต่างกันในแต่ละคน ความเครียด พฤติกรรมการนอน และปัญหาการนอนบางอย่างอาจมีส่วนเกี่ยวข้อง ส่วนการขบฟันตอนกลางวันมักเกิดขณะตั้งสมาธิ ทันตแพทย์จะสอบถามเรื่องเหล่านี้ระหว่างตรวจ และอธิบายว่าวิธีใดอาจช่วยคุณได้
รู้ได้อย่างไรว่าตัวเองนอนกัดฟัน?
สัญญาณที่พบบ่อยคือ คนข้าง ๆ ได้ยินเสียงกัดฟัน ตื่นมาเมื่อยหรือปวดกราม และฟันดูสึกหรือบิ่น ทันตแพทย์มองเห็นลักษณะรอยสึกได้ระหว่างตรวจ และช่วยยืนยันได้ว่าเกิดอะไรขึ้น
ใส่ night guard แล้วจะหยุดนอนกัดฟันไหม?
night guard ออกแบบมาเพื่อปกป้องฟันจากแรงกัดฟัน และอาจช่วยลดความตึงของกล้ามเนื้อ ส่วนนิสัยการกัดฟันอาจยังคงอยู่ ทันตแพทย์จึงแนะนำวิธีอื่นที่อาจช่วยร่วมด้วย เช่น การสังเกตและผ่อนคลายการขบฟันตอนกลางวัน
จะได้เฝือกสบฟันแบบไหน?
เฝือกสบฟันมีหลายแบบและหลายวัสดุ ทันตแพทย์จะเลือกแบบที่เหมาะกับเคสของคุณหลังตรวจฟัน การสบฟัน และกล้ามเนื้อขากรรไกร แล้วทำให้พอดีกับฟันและปรับให้เข้ากับการสบฟันของคุณ
night guard ราคาเท่าไร?
ราคา night guard และเฝือกสบฟันอยู่ในหน้าราคา ทันตแพทย์จะยืนยันว่าชนิดใดเหมาะกับคุณหลังตรวจ ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นกับผลการตรวจ และอาจมีรายการเพิ่มเติม
เฝือกสบฟันใช้ได้นานแค่ไหน?
แตกต่างกันในแต่ละคน ผิวสบบนเฝือกจะสึกตามเวลาและต้องตรวจปรับเป็นระยะ จึงควรนำเฝือกมาทุกครั้งที่นัดตรวจ ผู้ที่กัดฟันแรงอาจต้องเปลี่ยนเฝือกเร็วกว่า
ใช้ยางกันฟันสำเร็จรูปจากร้านแทนได้ไหม?
ควรปรึกษาทันตแพทย์ก่อน ยางกันฟันที่ทำจากแบบฟันของคุณจะถูกปรับให้เข้ากับการสบฟัน และครอบคลุมฟันซี่ที่ใช้กัด ทันตแพทย์จะอธิบายว่ายางกันฟันสำเร็จรูปเหมาะกับช่องปากของคุณแค่ไหน
มีครอบฟัน วีเนียร์ หรือรากฟันเทียมอยู่ ควรใส่ night guard ไหม?
หากคุณนอนกัดฟันหรือขบฟัน เฝือกสบฟันหรือ night guard ช่วยปกป้องครอบฟัน วีเนียร์ และฟันบนรากเทียมจากแรงเหล่านั้น ทันตแพทย์จะตรวจงานบูรณะและการสบฟัน แล้วแนะนำว่าเหมาะกับคุณหรือไม่
นัดตรวจอาการนอนกัดฟัน
บอกอาการที่สังเกตได้ เช่น นอนกัดฟัน ขบฟัน ฟันสึก หรือปวดกรามตอนเช้า และระยะเวลาที่เป็น เจ้าหน้าที่จะตอบกลับเป็นภาษาไทยหรืออังกฤษ และจัดเวลาพบทันตแพทย์ให้ คลินิกเปิดทุกวัน 09:00–20:00 น.
หรืออีเมลถึงเราที่ [email protected]
ตรวจทานเนื้อหาโดย ทพ.ภวัคร์ ตั้งทางธรรม — ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ · ปริญญาโททันตกรรมบูรณะเพื่อความสวยงามและทันตกรรมรากเทียม (หลักสูตรนานาชาติ) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย · ตรวจทานล่าสุด