ฟันที่รักษารากแล้วอาจกลับมาปวดหรือติดเชื้ออีก เช่น มีคลองรากที่ไม่ได้รักษา วัสดุอุดรั่ว หรือฟันผุใหม่ลามถึงราก ทางเลือกหลักมี 3 ทาง คือ รักษารากฟันซ้ำ ผ่าตัดปลายราก หรือถอนแล้วใส่ฟันทดแทน ทันตแพทย์อธิบายว่าทางไหนเหมาะกับฟันของคุณหลังตรวจ เอกซเรย์ และถ่ายภาพสามมิติ
รักษารากฟันซ้ำ
การรักษารากฟันซ้ำ คือการรื้อวัสดุอุดคลองรากเดิม และบางครั้งเดือยฟันเดิมออกจากในฟัน แล้วทำความสะอาด ฆ่าเชื้อ และอุดปิดคลองรากใหม่ ทันตแพทย์อาจใช้กล้องจุลทรรศน์ ภาพ CBCT หรือวัสดุไบโอเซรามิก และอาจขอให้ทันตแพทย์เฉพาะทางรักษารากฟันช่วยรักษาหรือให้คำแนะนำ
ผ่าตัดปลายรากฟันคืออะไร
การผ่าตัดปลายรากฟัน (root resection หรือ apicoectomy) ทันตแพทย์เปิดเหงือกเล็กน้อย นำเนื้อเยื่ออักเสบและปลายรากออก แล้วอุดปิดปลายรากด้วยวัสดุอุดปลายราก ตัวฟันรวมทั้งครอบฟันยังอยู่ที่เดิม ที่คลินิก ผ่าตัดโดยทันตแพทย์เฉพาะทางรักษารากฟันภายใต้กล้องจุลทรรศน์ และถ่าย CBCT ก่อนผ่าตัดทุกครั้ง
ถ้ากังวลเรื่องรังสี: ที่คลินิก เอกซเรย์ในปากเป็นระบบดิจิทัล ใช้แผ่นรับภาพและเซนเซอร์ ซึ่งช่วยลดปริมาณรังสีเมื่อเทียบกับฟิล์ม เครื่อง CBCT Planmeca ProMax มีโหมด Ultra Low Dose ทันตแพทย์เลือกโหมดตามงานของแต่ละคน และถ่ายเอกซเรย์เฉพาะเมื่อจำเป็น
เอกซเรย์ฟัน รังสีมากไหม คลินิกลดปริมาณรังสีอย่างไร
ทันตแพทย์ตัดสินอย่างไร
- มักพิจารณารักษาซ้ำก่อน เมื่อยังเข้าถึงคลองรากจากในฟันได้
- พิจารณาผ่าตัดปลายราก เมื่อการติดเชื้อที่ปลายรากยังอยู่หลังรักษาหรือรักษาซ้ำแล้ว หรือถ้าจะเข้าถึงคลองรากต้องรื้อครอบฟันหรือเดือยที่ทำไว้ดี หรือคลองรากตัน
- ถ้าสงสัยว่ารากฟันร้าว ทันตแพทย์อาจต้องเปิดดูรากโดยตรงก่อนตัดสิน
- ถ้าเก็บฟันไว้ไม่ได้ ถอนแล้วทดแทนด้วยรากฟันเทียมหรือสะพานฟัน
ทันตแพทย์อธิบายขั้นตอนและค่าใช้จ่ายของแต่ละทางเลือก พร้อมใบประเมินค่าใช้จ่ายเป็นลายลักษณ์อักษร เพื่อให้คุณเลือกได้
หลังการรักษา
หลังผ่าตัดปลายราก คุณจะได้รับคำแนะนำการดูแลเป็นลายลักษณ์อักษรและนัดติดตามเพื่อตรวจและตัดไหม จากนั้นเอกซเรย์ดูการหายของกระดูกในเดือนต่อ ๆ ไป ถ้าฟันต้องทำครอบใหม่ ทันตแพทย์จะวางแผนกับคุณ