อุดฟันแล้วปวด เสียว เกิดจากอะไร ปวดกี่วันถึงหาย เมื่อไรควรกลับไปหาหมอ

อุดฟันเสร็จ ยาชาหมดฤทธิ์ แล้วอาการก็เริ่มขึ้น จิบน้ำเย็นแล้วเสียวแปลบ เคี้ยวข้างนั้นแล้วเจ็บ หรือตกเย็นรู้สึกปวดตื้อ ๆ หลายคนเริ่มกังวลว่าอุดไม่ดีหรือเปล่า ฟันผุยังเหลืออยู่ไหม หรือต้องรักษารากฟันแล้วหรือยัง

ข่าวดีก่อน อาการเสียวหลังอุดฟันพบได้บ่อย โดยเฉพาะหลังอุดรูลึกหรืออุดขนาดใหญ่ และในคนส่วนใหญ่จะค่อย ๆ ลดลงภายในไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์เมื่อฟันปรับตัว ถ้าอาการไม่ลดลง สาเหตุส่วนใหญ่เป็นเรื่องที่ทันตแพทย์หาเจอและแก้ได้ เช่น วัสดุอุดสูงไปเล็กน้อย มีฟันกลุ่มเล็กกว่าที่โพรงประสาทฟันอักเสบหรือมีรอยร้าว ซึ่งตรวจเร็วจะมีทางเลือกมากกว่า

บทความนี้ช่วยให้คุณแยกได้ว่าอาการของคุณเป็นแบบไหน ในนี้มีเช็กลิสต์ 1 นาที ตารางสาเหตุ ตารางจับคู่อาการที่รู้สึกกับความหมายที่พบบ่อย ช่วงเวลาที่อาการมักดีขึ้น แผนดูแลตัวเองทีละวัน ความเชื่อที่พบบ่อย สัญญาณที่ควรติดต่อคลินิก และสิ่งที่ทันตแพทย์ตรวจเมื่อคุณกลับมา

สรุปสั้น ๆ: เสียวเวลาโดนของเย็นหรือเวลากัดแวบเดียว และดีขึ้นทีละนิดทุกวัน มักเป็นส่วนหนึ่งของการปรับตัวตามปกติ ถ้าหายชาแล้วกัดโดนฟันซี่นั้นแล้วเจ็บ มักแปลว่าวัสดุอุดต้องปรับเล็กน้อย ส่วนอาการปวดค้างหลังโดนร้อนหรือเย็น ปวดตุบ ๆ เอง ปวดจนตื่นกลางคืน หรือมีบวม ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ

อุดฟันแล้วปวดแบบนี้ ปกติไหม

มักเป็นการปรับตัวปกติ ดูแลเองก่อนได้

• เสียวแวบเดียวเวลาดื่มของเย็น โดนลมเย็น หรือทานของหวาน แล้วหายภายในไม่กี่วินาที
• เหงือกข้างฟันเจ็บเล็กน้อย หรือขากรรไกรเมื่อยจากการอ้าปากนาน
• หลังอุดรูลึกมีอาการเจ็บเล็กน้อย และเห็นได้ชัดว่าลดลงทุกวัน

ควรติดต่อคลินิกเพื่อนัดตรวจในไม่กี่วัน

• หายชาแล้วแต่กัดโดนฟันซี่นั้นแล้วเจ็บ หรือรู้สึกว่าฟันซี่นั้นชนก่อนซี่อื่นเวลาหุบปาก
• ผ่านไปราว 1–2 สัปดาห์แล้วอาการเสียวไม่ดีขึ้น หรือมากขึ้น
• เจ็บแปลบเวลากัดโดนอะไรบางอย่าง หรือตอนปล่อยหลังกัด
• วัสดุอุดรู้สึกขรุขระ บิ่น สูง หรือหลวม หรือเศษอาหารติดซอกฟันมากขึ้น

ควรติดต่อคลินิกโดยเร็ว

• ปวดค้างอยู่นานหลังโดนของร้อนหรือเย็น แทนที่จะหายในไม่กี่วินาที
• ปวดตุบ ๆ หรือปวดเองโดยไม่ได้โดนอะไร หรือปวดจนตื่นกลางคืน
• ทานยาแก้ปวดตามฉลากแล้วยังคุมอาการไม่ได้
• มีเหงือกบวม หน้าบวม รสชาติแปลก ๆ ในปาก หรือมีไข้

ถ้าบวมลามไปทางตาหรือคอ หรือหายใจหรือกลืนลำบาก ให้ไปห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลทันที ไม่ต้องรอนัดทันตแพทย์

ทำไมอุดฟันแล้วถึงปวด

ใต้ผิวเคลือบฟันที่แข็งคือเนื้อฟัน (dentin) ซึ่งมีท่อเล็ก ๆ จำนวนมากที่มีของเหลวอยู่ข้างใน ท่อเหล่านี้ทอดไปถึงโพรงประสาทฟัน ซึ่งเป็นเนื้อเยื่ออ่อนตรงกลางฟันที่มีเส้นประสาทและหลอดเลือด ฟันผุทำให้ท่อเหล่านี้เปิดออก การกำจัดส่วนที่ผุ โดยเฉพาะเมื่อผุลึก จึงเป็นการทำงานใกล้โพรงประสาท และโพรงประสาทจะระคายเคืองอยู่ช่วงหนึ่ง คล้ายผิวหนังรอบแผลเล็ก ๆ

งานวิจัยเรื่องการอุดฟันหลังด้วยคอมโพสิตสีเหมือนฟันแสดงเรื่องนี้ชัด งานหนึ่งติดตามวัสดุอุดเกือบ 300 ตำแหน่ง พบว่าวันรุ่งขึ้นหลังอุด อาการเสียวพบบ่อยกว่าในรอยอุดขนาดใหญ่ที่ครอบคลุมหลายด้านของฟัน และอาการลดลงในทุกกลุ่มในสัปดาห์ต่อ ๆ มา อีกงานหนึ่งศึกษารอยอุดลึก พบว่าเสียวในสัปดาห์แรกพบได้บ่อย แต่เมื่อตรวจครบ 12 เดือน ไม่มีใครรายงานอาการนี้แล้ว กล่าวคือ ยิ่งอุดใหญ่หรือลึก ยิ่งมีโอกาสเสียวช่วงสั้น ๆ แต่ส่วนใหญ่จะหายไปเอง

คอมโพสิตเรซินจะใส่ทีละชั้นแล้วฉายแสงให้แข็งตัว ระหว่างแข็งตัววัสดุจะหดตัวเล็กน้อยมาก ทำให้เกิดแรงตึงเล็ก ๆ ต่อตัวฟัน วัสดุและระบบยึดติดในปัจจุบันออกแบบมาเพื่อควบคุมเรื่องนี้ งานวิจัยที่เปรียบเทียบวิธียึดติดแบบต่าง ๆ ยังไม่พบว่าวิธีใดวิธีหนึ่งทำให้อาการเสียวหายไปได้ ทันตแพทย์จึงเน้นที่เทคนิคที่พิถีพิถัน การสบฟันที่พอดี และให้เวลาฟันปรับตัว

สาเหตุที่สองซึ่งต่างกันมากคือเรื่องการสบฟัน ขณะที่ยังชาอยู่ เรารู้สึกได้ยากว่าวัสดุอุดใหม่สูงไปแม้เพียงเศษเสี้ยวมิลลิเมตร พอความรู้สึกกลับมา ทุกครั้งที่หุบปาก จุดนั้นจะรับแรงกัดก่อนทั้งหมด เอ็นที่ยึดฟันไว้กับกระดูกจึงช้ำ และฟันเริ่มเจ็บเวลากัด ข่าวดีคือเรื่องนี้มักแก้ได้ในไม่กี่นาทีด้วยการกรอแต่งวัสดุอุด

กลุ่มที่สามพบน้อยกว่า คือโพรงประสาทอักเสบอยู่ก่อนแล้วตั้งแต่ก่อนอุด หรือฟันผุใกล้โพรงประสาทมากจนโพรงประสาทฟื้นตัวไม่ได้ หรือฟันมีรอยร้าว อาการของกลุ่มนี้ต่างออกไป ตารางอาการด้านล่างอธิบายว่าต่างกันอย่างไร

อุดฟันแล้วปวด เกิดจากอะไร

อาการปวดหลังอุดฟันส่วนใหญ่มาจาก 2 แถวแรก แถวที่เหลือควรรู้ไว้ เพื่อให้เล่าอาการได้ชัดเมื่อติดต่อคลินิก

มีอีก 2 สาเหตุที่พบน้อยและมักเห็นพูดถึงในอินเทอร์เน็ต คือรู้สึกแปลบคล้ายไฟฟ้าหรือรสโลหะเมื่อวัสดุอุดโลหะต่างชนิดมาสัมผัสกัน และการแพ้วัสดุอุด ทั้งสองอย่างพบได้น้อย ถ้ารู้สึกอะไรที่ผิดสังเกต ให้เล่าให้ทันตแพทย์ฟังว่ารู้สึกอย่างไรและเกิดเมื่อไร

แยกอาการด้วยตัวเอง

เบาะแสที่ช่วยได้มากที่สุดคือ อาการปวดค้างอยู่นานแค่ไหนหลังสิ่งกระตุ้นหายไปแล้ว ถ้าเสียวแล้วหายภายใน 1–2 วินาที มักแปลว่าโพรงประสาทระคายเคืองแต่ยังแข็งแรง ถ้าดื่มน้ำเย็นเสร็จไปแล้วยังปวดต่อ หรือปวดขึ้นมาเองโดยไม่มีอะไรกระตุ้น แสดงว่าอาจมีการอักเสบลึกกว่า

อาการปวดร้าวไปฟันซี่อื่นพบได้บ่อยเมื่อโพรงประสาทอักเสบ งานวิจัยในคนที่ปวดฟันแบบนี้พบว่า คนที่ปวดร้าวไปจุดอื่นมักปวดมากกว่าโดยรวม นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ทันตแพทย์ทดสอบฟันหลายซี่ ไม่ได้ตรวจเฉพาะซี่ที่คุณชี้

อุดฟันแล้วปวดกี่วันหาย

ฟันแต่ละซี่ไม่เหมือนกัน แต่แหล่งข้อมูลทางทันตกรรมและการแพทย์อธิบายรูปแบบทั่วไปตรงกันว่า อาการเจ็บและเสียวหลังอุดฟันเป็นอาการชั่วคราว และมักลดลงภายในราว 1–2 สัปดาห์ บางครั้งนานกว่านั้นหลังอุดรูลึก ทิศทางของอาการสำคัญกว่าจำนวนวัน ฟันที่ดีขึ้นทีละนิดทุกวันคือกำลังหาย ส่วนฟันที่แย่ลงควรให้ทันตแพทย์ดู

ถ้าเสียวเล็กน้อย การรอดูอาการไม่กี่วันเป็นเรื่องสมเหตุสมผล แต่ถ้าวัสดุอุดสูง การรอไม่ช่วย เพราะฟันจะช้ำซ้ำทุกครั้งที่กัด การมาปรับเล็กน้อยจึงเป็นทางที่ทำให้สบายเร็วกว่า

ดูแลตัวเองหลังอุดฟัน ทีละวัน

ขั้นตอนเหล่านี้ช่วยให้ฟันที่ระคายเคืองสงบลง แต่ใช้แทนการตรวจไม่ได้ ถ้าอาการของคุณอยู่ในกลุ่มที่ควรติดต่อคลินิก

วันที่อุดฟัน

1. รอให้หายชาสนิทก่อนทานอาหาร เพื่อไม่ให้เผลอกัดริมฝีปาก ลิ้น หรือแก้ม
2. วัสดุอุดคอมโพสิตแข็งตัวด้วยการฉายแสงตั้งแต่ก่อนออกจากคลินิก จึงทานอาหารได้เมื่อหายชา เริ่มจากอาหารอ่อนและเคี้ยวอีกข้าง
3. เมื่อความรู้สึกกลับมา ลองหุบฟันเบา ๆ ถ้ารู้สึกว่าฟันซี่ที่อุดชนก่อน ให้จดไว้และแจ้งคลินิก
4. ถ้าต้องทานยาแก้ปวด ให้ทำตามฉลากหรือคำแนะนำของเภสัชกร และอย่าวางเม็ดยาไว้ที่เหงือก

วันที่ 1–7

1. แปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยแปรงขนนุ่มและยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ แปรงเบา ๆ รอบฟันที่อุด และทำความสะอาดซอกฟันต่อไปตามปกติ
2. ยาสีฟันสำหรับฟันเสียวช่วยได้ ออกฤทธิ์แบบค่อยเป็นค่อยไป และมักต้องใช้สม่ำเสมอหลายวัน
3. เลี่ยงของเย็นจัด ร้อนจัด และหวานจัดสักระยะ ถ้าดื่มของเย็น ใช้หลอดจะช่วยให้สบายขึ้น
4. เลี่ยงการกัดของแข็งมาก น้ำแข็ง หรือกระดูกด้วยฟันซี่ที่อุด
5. จดสั้น ๆ ทุกเย็นว่า อะไรกระตุ้นให้ปวด ปวดนานเท่าไร และดีขึ้นกว่าเมื่อวานไหม

สัปดาห์ที่ 2 เป็นต้นไป

1. ย้อนดูบันทึก ถ้าเสียวห่างขึ้นและเบาลง ให้ดูแลต่อไป นี่คือทางปกติของการหาย
2. ถ้าไม่เปลี่ยนเลยหรือแย่ลง ให้ติดต่อคลินิกและนำบันทึกมาด้วย จะช่วยทันตแพทย์ได้มาก
3. ถ้านอนกัดฟัน กัดฟันแน่น หรือตื่นมาแล้วขากรรไกรเมื่อย ให้แจ้งทันตแพทย์ เพราะการกัดฟันเพิ่มแรงต่อวัสดุอุดและตัวฟัน

ระหว่างรอนัด หน่วยงานด้านสุขภาพแนะนำสำหรับอาการปวดฟันทั่วไปว่า ทานอาหารอ่อน เลี่ยงการเคี้ยวข้างที่เจ็บ และบ้วนปากด้วยน้ำเกลืออุ่น เด็กไม่ควรบ้วนน้ำเกลือเพราะอาจกลืนลงไป และเด็กอายุต่ำกว่า 16 ไม่ควรทานแอสไพริน

ความเชื่อเรื่องอุดฟันแล้วปวด

เมื่อไรควรกลับไปหาหมอ

สัญญาณเหล่านี้พบไม่บ่อย และทุกข้อมีขั้นต่อไปที่ชัดเจน การติดต่อเร็วมักทำให้แก้ได้ง่ายกว่า

• หายชาแล้วกัดแล้วเจ็บ หรือรู้สึกว่าการสบฟันต่างจากเดิม
• ผ่านไปราว 1–2 สัปดาห์แล้วอาการเสียวไม่ดีขึ้น หรือแย่ลง
• ปวดค้างหลังโดนร้อนหรือเย็น ปวดตุบ ๆ เอง หรือปวดจนตื่นกลางคืน
• มีอาการบวม ตุ่มที่เหงือก รสชาติแปลก ๆ หรือมีไข้
• วัสดุอุดขรุขระ บิ่น หลวม หรือหลุดออกมาบางส่วน

ถ้าวัสดุอุดหลุดทั้งชิ้นหรือบางส่วน เก็บชิ้นนั้นไว้ในกล่องเล็ก ๆ แล้วนำมาด้วย อย่าติดกลับเองด้วยกาว และเลี่ยงการเคี้ยวข้างนั้นจนกว่าจะได้พบทันตแพทย์ เวลาติดต่อมา บอกว่าเป็นฟันซี่ไหน เริ่มปวดเมื่อไร และอะไรกระตุ้น ถ้าส่งรูปมาด้วยได้จะช่วยให้ประเมินได้ง่ายขึ้น

ปวดฟัน ฟันแตก หาหมอฟันด่วน เชียงใหม่

กลับมาตรวจที่คลินิก ทำอะไรบ้าง

ที่กิจจาคลินิกทันตกรรม อุดฟันด้วยคอมโพสิตเรซินสีเหมือนฟัน หากผุลึกจะฉีดยาชาเฉพาะที่ ใส่วัสดุทีละชั้น ฉายแสงให้แข็งตัว ตกแต่งรูปร่างและขัดเงา แล้วตรวจการสบฟันว่าไม่มีจุดสูงก่อนกลับบ้าน ถ้าหลังจากนั้นฟันที่อุดยังไม่สบาย การมาตรวจมักมีขั้นตอนดังนี้

1. ซักอาการ: ฟันซี่ไหน เริ่มเมื่อไร อะไรกระตุ้น ปวดนานเท่าไร และดีขึ้นหรือไม่ บันทึกของคุณช่วยได้มากในขั้นนี้
2. ตรวจการสบฟัน: ทันตแพทย์ใช้กระดาษกัดสีบาง ๆ หาจุดสูง แล้วกรอแต่งวัสดุอุดถ้าจำเป็น
3. ทดสอบการเคาะและการกัดทั้งฟันซี่นี้และซี่ข้างเคียง และทดสอบความมีชีวิตของโพรงประสาทฟันเมื่อจำเป็น
4. ถ่ายเอกซเรย์ดูความลึกของรอยอุด รากฟัน และกระดูกรอบราก ถ้าสงสัยฟันร้าวหรือรากซับซ้อน อาจแนะนำภาพ 3 มิติ (CBCT) ของฟัน 1–2 ซี่
5. อธิบายผลและวางแผน: ทันตแพทย์อธิบายสิ่งที่พบ ทางเลือก และค่าใช้จ่ายก่อนเริ่มทุกครั้ง

ทางเลือกที่อาจเป็นไปได้

• กรอแต่งวัสดุอุดที่สูง มักใช้เวลาไม่กี่นาที
• ทาสารลดเสียวฟันที่คลินิก และแนะนำยาสีฟันสำหรับฟันเสียว
• อุดใหม่เมื่อวัสดุอุดแตก รั่ว หรือมีฟันผุใต้วัสดุอุด ถ้ารูผุใหญ่ อินเลย์ ออนเลย์ หรือครอบฟัน อาจปกป้องฟันได้ดีกว่าการอุดขนาดใหญ่
• รักษารากฟันเมื่อโพรงประสาทฟื้นตัวไม่ได้ ฟันกรามที่รักษารากแล้วส่วนใหญ่ควรทำครอบฟันหรือออนเลย์ต่อ
• เฝือกสบฟัน ถ้าการนอนกัดฟันหรือกัดฟันแน่นเพิ่มแรงต่อฟัน

การรักษารากฟันที่คลินิกทำโดยทันตแพทย์ที่ศึกษาต่อด้านเอ็นโดดอนต์ ใช้แผ่นยางกันน้ำลาย (rubber dam) และมีกล้องจุลทรรศน์ทันตกรรมกับภาพ 3 มิติเมื่อฟันจำเป็นต้องใช้ ฟันบางซี่รักษาเสร็จในครั้งเดียว บางซี่ต้องมา 2 ครั้งขึ้นไป ทันตแพทย์จะแจ้งแผนตั้งแต่ครั้งแรก

อุดฟันสีเหมือนฟัน

รักษารากฟัน เชียงใหม่

ค่าอุดฟัน อินเลย์ ออนเลย์ และครอบฟัน อยู่ในหน้าราคา ทันตแพทย์อธิบายการรักษาและค่าใช้จ่ายก่อนเริ่มทุกครั้ง ใช้สิทธิ์ประกันสังคมอุดฟันได้ โดยชำระค่ารักษาที่คลินิก คลินิกออกใบรับรองแพทย์และใบเสร็จ แล้วคุณนำไปเบิกกับประกันสังคมเอง

ดูราคาอุดฟัน อินเลย์ และครอบฟัน

ถ้าคุณเป็นแบบนี้

ต่อไปนี้เป็นสถานการณ์ตัวอย่าง ไม่ใช่เรื่องของคนไข้จริง เพื่อช่วยให้คุณหาขั้นต่อไปที่เหมาะกับตัวเอง

• อุดรูลึกมาได้ 3 วัน ดื่มน้ำเย็นยังเสียวแวบหนึ่ง แต่น้อยกว่าวันแรก: นี่คือรูปแบบปกติ ใช้ยาสีฟันสำหรับฟันเสียว เลี่ยงน้ำเย็นจัดสักระยะ และจดอาการไว้ ถ้าอาการหยุดดีขึ้นให้ติดต่อคลินิก
• ทุกอย่างปกติจนยาชาหมด แล้วตอนนี้กัดทีไรก็เจ็บ: วัสดุอุดน่าจะสูงไปเล็กน้อย ติดต่อคลินิกเพื่อตรวจการสบฟัน การรอมักทำให้ฟันช้ำมากขึ้น ไม่ใช่น้อยลง
• ผ่านไป 1 สัปดาห์ ฟันปวดเองตอนเย็น และดื่มน้ำเย็นแล้วปวดค้างหลายนาที: แสดงว่าโพรงประสาทอาจอักเสบ ติดต่อคลินิกโดยเร็วเพื่อให้ทันตแพทย์ทดสอบฟัน
• เจ็บแปลบเฉพาะเวลากัดอาหารบางอย่าง หรือตอนปล่อยหลังกัด: นึกถึงฟันร้าว เคี้ยวอีกข้างไว้ก่อนและให้ทันตแพทย์ตรวจ รอยร้าวที่พบเร็วจัดการได้ง่ายกว่า
• ฟันที่อุดรู้สึกปกติแล้ว แต่ปวดย้ายไปมาระหว่างฟันบนกับฟันล่าง: อาการปวดอาจรู้สึกห่างจากต้นเหตุได้ ทันตแพทย์ทดสอบทีละซี่เพื่อหาว่าซี่ไหนเป็นต้นเหตุได้
• ตื่นมาแล้วขากรรไกรเมื่อย และเสียวหลายซี่ ไม่ใช่แค่ซี่ที่อุด: อาจมีเรื่องนอนกัดฟันหรือกัดฟันแน่นร่วมด้วย แจ้งทันตแพทย์ เฝือกสบฟันช่วยปกป้องฟันและวัสดุอุดได้
• มาเที่ยวเชียงใหม่ และวัสดุอุดที่ทำจากที่อื่นเริ่มปวด: ติดต่อคลินิกพร้อมบอกว่าเป็นฟันซี่ไหน อุดเมื่อไร และส่งภาพเอกซเรย์ถ้ามี ทันตแพทย์จะตรวจ แล้วอธิบายทางเลือกและค่าใช้จ่ายก่อนเริ่ม
• ปวดตุบ ๆ รุนแรงหลายวัน แล้วอยู่ ๆ ก็หยุดปวด: ไม่ได้แปลว่าหายเสมอไป ควรให้ทันตแพทย์ตรวจแม้จะรู้สึกดีขึ้น

คำถามที่พบบ่อยเรื่องอุดฟันแล้วปวด

อุดฟันแล้วปวดกี่วันหาย

อาการเจ็บและเสียวเล็กน้อยมักลดลงภายในราว 1–2 สัปดาห์ และดีขึ้นเรื่อย ๆ ทุกวัน หลังอุดรูลึก อาจมีเสียวเบา ๆ นาน ๆ ครั้งได้ไม่กี่สัปดาห์ ติดต่อคลินิกถ้าไม่ดีขึ้น แย่ลง หรือกัดแล้วเจ็บ

อุดฟันแล้วปวดตุบ ๆ เกิดจากอะไร

อาการปวดตุบ ๆ ที่ขึ้นมาเอง หรือปวดจนตื่นกลางคืน มักแปลว่าโพรงประสาทอักเสบ ส่วนใหญ่เพราะฟันผุลึกมาก ซึ่งต่างจากการเสียวแวบเดียว ทันตแพทย์จะทดสอบฟันและถ่ายเอกซเรย์ ถ้าโพรงประสาทฟื้นตัวไม่ได้ การรักษารากฟันมักเป็นวิธีเก็บฟันไว้

อุดฟันแล้วกัดแล้วเจ็บ ต้องกลับไปหาหมอไหม

ควรกลับไปตรวจ ใช้เวลาไม่นาน อาการเจ็บเวลากัดที่เริ่มหลังยาชาหมดฤทธิ์ มักมาจากจุดสูงบนวัสดุอุด ทันตแพทย์หาจุดนั้นด้วยกระดาษกัดสีแล้วกรอแต่ง ซึ่งมักใช้เวลาไม่กี่นาที และอาการมักดีขึ้นภายใน 1–2 วัน

อุดฟันแล้วเสียวน้ำเย็น ทำอย่างไรดี

ใช้ยาสีฟันสำหรับฟันเสียวอย่างสม่ำเสมอ แปรงฟันเบา ๆ ด้วยแปรงขนนุ่ม และเลี่ยงของเย็นจัดและหวานจัดสักระยะ ถ้าผ่านไป 1–2 สัปดาห์แล้วยังไม่ดีขึ้น ทันตแพทย์ตรวจวัสดุอุดและการสบฟันได้ และทาสารลดเสียวฟันที่คลินิกได้

อุดฟันแล้วปวด กินยาแก้ปวดอะไรได้

ยาแก้ปวดที่ซื้อได้ทั่วไป เช่น พาราเซตามอล หรือไอบูโพรเฟน มักใช้บรรเทาอาการปวดฟัน ให้ทำตามฉลากหรือถามเภสัชกร โดยเฉพาะถ้ามีโรคประจำตัวหรือทานยาอื่นอยู่ และอย่าวางเม็ดยาไว้ที่เหงือก เด็กอายุต่ำกว่า 16 ไม่ควรทานแอสไพริน ถ้าทานยาแล้วยังคุมอาการไม่ได้ ให้ติดต่อคลินิก

อุดฟันแล้วยังปวด ต้องรักษารากฟันไหม

ส่วนใหญ่ไม่ต้อง ฟันส่วนมากหายได้เมื่อให้เวลา ปรับการสบฟัน หรือทาสารลดเสียว การรักษารากฟันจะพิจารณาเมื่อผลการตรวจบ่งว่าโพรงประสาทฟื้นตัวไม่ได้ เช่น ปวดค้างหลังโดนร้อนหรือเย็น ปวดตุบ ๆ เอง ปวดกลางคืน หรือมีสัญญาณติดเชื้อ ทันตแพทย์จะอธิบายผลตรวจก่อนแนะนำเสมอ

อุดฟันแล้วปวดร้าวไปที่หูหรือฟันซี่อื่น เพราะอะไร

อาการปวดจากฟันอาจรู้สึกที่จุดอื่นได้ เช่น ตามแนวขากรรไกร ที่หู ขมับ หรือขากรรไกรอีกฝั่ง ขากรรไกรที่เมื่อยจากการอ้าปากนานหรือจากการกัดฟันแน่นก็รู้สึกคล้ายกันได้ ถ้าไม่ดีขึ้นในไม่กี่วัน ทันตแพทย์จะทดสอบฟันทีละซี่เพื่อหาต้นเหตุ

อุดฟันแล้วกินอะไรได้ กินได้เมื่อไร

วัสดุอุดคอมโพสิตแข็งตัวด้วยการฉายแสงระหว่างนัด จึงทานอาหารได้เมื่อหายชา ระหว่างที่ยังชา เลี่ยงเครื่องดื่มร้อนและการเคี้ยว เพื่อไม่ให้ลวกหรือกัดโดนตัวเอง ไม่กี่วันแรก ทานอาหารอ่อนเคี้ยวอีกข้าง และเลี่ยงของแข็ง เย็นจัด หรือหวานจัด จะช่วยให้ฟันที่เสียวสบายขึ้น

สรุป

อาการปวดหรือเสียวหลังอุดฟันส่วนใหญ่เป็นอาการชั่วคราว และดีขึ้นทีละนิดทุกวัน ลักษณะของอาการบอกได้ว่าควรทำอะไรต่อ

• เสียวแวบเดียวเมื่อโดนเย็นและลดลงทุกวัน คือการปรับตัวปกติ ใช้ยาสีฟันสำหรับฟันเสียวและให้เวลาฟัน
• หายชาแล้วกัดแล้วเจ็บ มักเป็นวัสดุอุดสูง ปรับแก้ได้เร็ว
• ปวดค้างหลังโดนร้อนหรือเย็น ปวดตุบ ๆ เอง หรือปวดกลางคืน ควรให้ทันตแพทย์ตรวจ เพราะโพรงประสาทอาจอักเสบ
• เจ็บแปลบตอนกัดหรือตอนปล่อย อาจเป็นฟันร้าว เคี้ยวอีกข้างไว้ก่อนและตรวจแต่เนิ่น ๆ
• บวม มีไข้ หรือบวมลาม ต้องได้รับการดูแลโดยเร็ว ถ้ากระทบการหายใจหรือการกลืน ให้ไปโรงพยาบาล

แหล่งอ้างอิง

Cleveland Clinic: Dental Fillings

สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA, MouthHealthy): Sensitive Teeth

สมาคมเอ็นโดดอนต์อเมริกัน (AAE): Cracked Teeth

NHS (สหราชอาณาจักร): Toothache

MedlinePlus (หอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ): Toothaches

MSD Manual (ฉบับประชาชน): Pulpitis

คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์: คู่มือการปฏิบัติงาน การวินิจฉัยและแนวทางการจัดการฟันร้าว

Briso AL และคณะ. การประเมินอาการเสียวหลังอุดฟันหลังด้วยคอมโพสิต. Oper Dent, 2007

de Oliveira ILM และคณะ. อาการเสียวหลังอุดฟันหลังด้วยคอมโพสิตเมื่อใช้สารลดเสียวก่อนอุด: การทดลองแบบสุ่ม. J Dent, 2022

Reis A และคณะ. วิธียึดติดมีผลต่ออาการเสียวหลังอุดฟันหลังด้วยคอมโพสิตหรือไม่: การทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ. Dent Mater, 2015

Kruly PC และคณะ. การวิเคราะห์อภิมาน: คอมโพสิตหดตัวต่ำเทียบกับคอมโพสิตแบบเดิมในฟันหลัง. PLoS One, 2018

de Souza PRJ และคณะ. อาการปวดร้าวกับอาการปวดฟันในผู้ที่โพรงประสาทอักเสบ. J Oral Rehabil, 2024

Li F และคณะ. ทบทวนกลุ่มอาการฟันร้าว: สาเหตุ การวินิจฉัย การรักษา และการป้องกัน. Pain Res Manag, 2021

Kakka A และคณะ. การรักษาฟันร้าว: การทบทวนวรรณกรรม. Clin Exp Dent Res, 2022