ตรวจทานเนื้อหาโดย ทพ.ภวัคร์ ตั้งทางธรรม — ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ · ปริญญาโททันตกรรมบูรณะเพื่อความสวยงามและทันตกรรมรากเทียม (หลักสูตรนานาชาติ) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย · ตรวจทานล่าสุด 2026-10-16

คู่รักชาวเอเชียหัวเราะและป้อนอาหารเช้ากันที่บ้าน — ภาพ: Ketut Subiyanto / Pexels (Pexels License)

กำลังเคี้ยวของเหนียว ๆ แล้วรู้สึกถึงอะไรแข็ง ๆ หลุดออกมาบนลิ้น หรือใช้ไหมขัดฟันอยู่ดี ๆ ครอบฟันก็ติดมือออกมา ช่วงนั้นคำถามจะพรั่งพรูเข้ามาพร้อมกัน ฟันข้างใต้แตกหรือเปล่า คืนนี้จะปวดไหม กลืนอะไรลงไปหรือเปล่า และถ้ากำลังเดินทางอยู่ รอกลับบ้านก่อนได้ไหม

ข่าวดีก่อน ครอบฟันหลุดส่วนใหญ่ไม่ใช่เหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ และหลายครั้งครอบอันเดิมทำความสะอาดแล้วติดกลับได้ หลังทันตแพทย์ตรวจฟันข้างใต้แล้ว สิ่งที่สำคัญที่สุดคือสิ่งที่คุณทำในช่วงชั่วโมงแรก ๆ เก็บครอบไว้ให้ดี ปกป้องฟันที่โผล่ออกมา และเลี่ยงวิธีแก้เฉพาะหน้าที่ทำให้ขั้นต่อไปยากขึ้น

บทความนี้พาคุณไปทีละขั้น มีเช็กลิสต์ 1 นาทีว่าเร่งด่วนแค่ไหน สิ่งที่ควรทำในชั่วโมงแรก สาเหตุที่ครอบฟันหลุด ตารางว่าเมื่อไรติดกลับได้และเมื่อไรต้องทำใหม่ แผนดูแลทีละช่วงจนถึงวันนัด คำแนะนำสำหรับคนที่กำลังเดินทาง ความเชื่อที่พบบ่อย สัญญาณที่ควรพบหมอเร็ว และขั้นตอนที่คลินิก รวมถึงครอบฟันที่ทำจากที่อื่น

สรุปสั้น ๆ: เก็บครอบฟันใส่กล่องเล็ก ๆ ที่สะอาด อย่าติดกลับเองด้วยกาว และเคี้ยวอีกข้างไปก่อน ติดต่อทันตแพทย์ภายในไม่กี่วัน เร็วกว่านั้นถ้ามีอาการปวด บวม หรือเป็นฟันหน้า หลายกรณีติดครอบอันเดิมกลับได้หลังตรวจฟัน ถ้าไม่ได้ ทันตแพทย์จะวางแผนอุดฟันหรือทำครอบใหม่

ครอบฟันหลุด รีบแค่ไหน

นัดภายในไม่กี่วันได้

ครอบหลุดออกมาทั้งชิ้น และเก็บไว้ได้
ฟันข้างใต้ผิวเรียบ เสียวเล็กน้อยเวลาโดนลมหรือน้ำเย็น
อยู่เฉย ๆ ไม่ปวด ไม่บวม ไม่มีเลือดออก
เป็นฟันหลังที่หลีกเลี่ยงการเคี้ยวได้ในตอนนี้

ควรพบทันตแพทย์ภายใน 1–2 วัน

ฟันปวดเวลากัด หรือปวดขึ้นมาเอง
ฟันข้างใต้มีขอบคมบาดลิ้นหรือกระพุ้งแก้ม
เป็นฟันหน้าและไม่สบายใจเรื่องรูปลักษณ์
มีเนื้อฟันหลุดติดมาในครอบ หรือครอบร้าว
ครอบฟันชั่วคราวหลุดระหว่างรอครอบถาวร
ครอบฟันบนรากฟันเทียมโยกหรือหลุด

ควรรีบรับการดูแล

สงสัยว่าสำลักครอบเข้าหลอดลม หรือมีไอไม่หยุด หายใจมีเสียงวี้ด หายใจลำบาก
กลืนลงไปแล้วเจ็บหน้าอก เจ็บเวลากลืน ปวดท้อง หรืออาเจียน
เหงือกหรือหน้าบวม หรือมีไข้
ครอบหลุดเพราะหกล้มหรือถูกกระแทกที่ใบหน้า

กลุ่มสุดท้ายมีรายละเอียดเพิ่มในหัวข้อสัญญาณที่ควรพบหมอเร็วด้านล่าง คนส่วนใหญ่ที่ครอบฟันหลุดจะอยู่ใน 2 กลุ่มแรก

ครอบฟันหลุด ทำอะไรก่อน

ขั้นตอนเหล่านี้ใช้เวลาไม่กี่นาที และช่วยให้ทันตแพทย์มีทางเลือกครบเมื่อคุณไปถึง

ภาพประกอบสามมิติ ครอบฟันตั้งตรงบนแผ่นรองในกล่องพลาสติกใส ด้านบดเคี้ยวอยู่ด้านบน มีฝาวางข้าง ๆ — เก็บครอบฟันไว้ในกล่องเล็กที่ปิดได้ แล้วนำมาด้วยตอนพบทันตแพทย์ แทนการติดกลับเองด้วยกาว

เอาครอบออกจากปากก่อน จะได้ไม่เผลอกลืน ถ้ากำลังกินอยู่ ให้หยุดและดูว่ามีชิ้นเล็ก ๆ ปนในอาหารไหม
ปิดรูระบายน้ำของอ่างก่อนล้างอะไรก็ตาม ครอบชิ้นเล็กจะได้ไม่หลุดลงท่อ
ล้างครอบเบา ๆ ใต้น้ำไหล ไม่ต้องขัดด้านในหรือพยายามแคะซีเมนต์เก่าออก
ใส่กล่องเล็กแข็ง ๆ หรือถุงซิปที่สะอาด อย่าห่อกระดาษทิชชู เพราะเผลอทิ้งได้ง่าย
บ้วนปากด้วยน้ำอุ่น แล้วส่องกระจกดูฟัน สังเกตขอบคม เศษฟันแตก อาการบวม หรือเลือดออก
ถ่ายรูปฟันและครอบทั้งด้านนอกด้านในให้ชัด ช่วยให้คลินิกประเมินความเร่งด่วนได้ง่ายขึ้น
ติดต่อทันตแพทย์ บอกว่าเป็นฟันซี่ไหน ปวดหรือไม่ และครอบยังอยู่ครบชิ้นไหม

สิ่งที่ไม่ควรทำ

อย่าใช้กาวตราช้างหรือกาวใช้ในบ้าน กาวพวกนี้ไม่ได้ทำมาใช้ในช่องปาก อาจแข็งตัวในตำแหน่งที่ผิด และทำให้ทั้งฟันและครอบเสียหายได้
อย่ากดครอบกลับแรง ๆ แล้วกัดค้างไว้ ครอบที่ใส่เอียงอาจทำให้ฟันร้าวได้
อย่านอนทั้งที่ครอบหลวมยังอยู่ในปาก เพราะอาจกลืนหรือสำลักเข้าไปได้
อย่าตะไบขอบคมเอง ใช้ขี้ผึ้งทันตกรรมหรือหมากฝรั่งไม่มีน้ำตาลปิดไว้ก่อนจนถึงวันนัด

ปวดฟัน ฟันแตก หาหมอฟันด่วน เชียงใหม่

ทำไมครอบฟันถึงหลุด

ครอบฟันอยู่ได้เพราะ 2 อย่างทำงานร่วมกัน อย่างแรกคือรูปทรงของฟันข้างใต้ ซึ่งกรอแต่งให้ผนังเกือบขนานกันเพื่อให้ครอบยึดเกาะ อย่างที่สองคือชั้นซีเมนต์บาง ๆ ที่ปิดช่องว่างระหว่างครอบกับฟัน ถ้าอย่างใดอย่างหนึ่งอ่อนแอลง ครอบก็หลวมได้ งานวิจัยในห้องปฏิบัติการพบว่าทั้งความลาดของฟันที่กรอแต่งและชนิดของซีเมนต์มีผลต่อแรงยึดของครอบ รวมถึงตอนติดซ้ำครั้งที่สองด้วย

ภาพประกอบภาพตัดขวางครอบฟันที่หลุดออกจากฟันกรามที่กรอแต่งไว้ โดยยังมีชั้นซีเมนต์ทันตกรรมบางๆ ติดอยู่บนฟัน — ภาพแสดงครอบฟันที่ยกออกจากฟันที่กรอแต่งแล้ว และชั้นซีเมนต์บาง ๆ บนผิวฟัน

งานทบทวนที่รวบรวมการศึกษาทางคลินิกจำนวนมากพบว่า ครอบฟันส่วนใหญ่ยังใช้งานได้ดีตลอดช่วงที่ติดตามผล และการหลุดของครอบ (เรียกว่า loss of retention) เป็นหนึ่งในปัญหาทางเทคนิคที่รู้จักกันดี งานทบทวนขนาดใหญ่ชิ้นหนึ่งรายงานว่าพบในครอบเซอร์โคเนียบางแบบบ่อยกว่าครอบเซรามิกเคลือบโลหะ แปลว่าครอบฟันหลุดเป็นเหตุการณ์ที่พบได้ ไม่ได้แปลว่าเกิดเรื่องผิดปกติร้ายแรงกับคุณ

คำถามที่ทันตแพทย์จะหาคำตอบคือ ทำไมครอบซี่นี้ถึงหลุด เพราะสาเหตุจะเป็นตัวบอกว่าติดกลับเฉย ๆ ได้หรือไม่

สาเหตุ	สังเกตอย่างไร	ควรทำอย่างไร
ฟันผุใต้ขอบครอบ	เนื้อฟันใต้ครอบนิ่ม สีเข้มหรือน้ำตาล บางครั้งมีรสหรือกลิ่นแปลก ๆ ก่อนหลุด	กำจัดฟันผุก่อน แล้วอาจติดครอบเดิมได้ หรือต้องทำใหม่
ซีเมนต์เสื่อมหรือละลายตามเวลา	ทั้งครอบและฟันดูปกติ ครอบสวมเข้าออกได้ง่าย	มักทำความสะอาดแล้วติดครอบเดิมกลับได้
อาหารเหนียวหรือแข็งมาก	หลุดตอนกินทอฟฟี่ หมากฝรั่ง น้ำแข็ง หรือถั่วแข็ง ๆ	ตรวจหารอยร้าว ถ้าทุกอย่างดีก็ติดกลับ
ฟันใต้ครอบหัก	มีเนื้อฟันติดอยู่ในครอบ เหลือฟันเหนือเหงือกน้อยมาก	อาจต้องทำเดือยและแกนฟัน บางครั้งรักษารากฟันก่อน แล้วทำครอบใหม่
นอนกัดฟันหรือกัดฟันแน่น	ฟันสึกแบน ครอบบิ่น ตื่นมาเมื่อยกราม	ติดกลับหรือทำใหม่ และสอบถามเรื่องเฝือกสบฟันเพื่อปกป้องครอบ
ฟันสั้นหรือเรียวมาก ทำให้ครอบยึดได้น้อย	ครอบซี่เดิมเคยหลุดมาก่อน	ทันตแพทย์อาจปรับรูปแบบ ชนิดซีเมนต์ หรือรูปทรงฟัน หรือแนะนำทำครอบใหม่
ครอบฟันชั่วคราว	หลุดระหว่างนัดกรอแต่งฟันกับนัดใส่ครอบจริง	เกิดได้เป็นครั้งคราว โทรแจ้งเพื่อให้ใส่กลับไว้ปกป้องฟัน
ครอบฟันบนรากฟันเทียม	ครอบโยกหรือหมุนได้ หรือหลุดออกมาพร้อมหรือไม่พร้อมชิ้นต่อ	ทันตแพทย์ตรวจสกรูและชิ้นต่อ แล้วขันให้แน่นหรือติดกลับ

ฟันที่รักษารากฟันแล้วเป็นกรณีพิเศษ ฟันกลุ่มนี้เปราะกว่าฟันปกติ งานศึกษาที่อ้างถึงกันบ่อยพบว่าฟันที่รักษารากแล้วแต่ไม่ได้ครอบ สูญเสียบ่อยกว่าฟันที่ครอบไว้มาก ดังนั้นถ้าครอบหลุดจากฟันที่รักษารากแล้ว ควรปกป้องฟันและครอบใหม่ให้เรียบร้อย ไม่ควรปล่อยฟันเปลือยไว้หลายเดือน

รักษารากฟัน เชียงใหม่

ติดครอบเดิมกลับได้ไหม หรือต้องทำใหม่

นี่คือคำถามแรกของคนส่วนใหญ่ คำตอบตรง ๆ คือขึ้นกับฟันมากกว่าขึ้นกับครอบ ครอบที่สมบูรณ์ก็ติดลงบนฟันที่ผุหรือแตกอยู่ข้างใต้ไม่ได้ และครอบที่ไม่พอดีแล้วก็จะหลุดอีก ตารางนี้สรุปสิ่งที่ทันตแพทย์มักพบ และสิ่งที่มักทำต่อ

ภาพประกอบเปรียบเทียบฟันที่กรอแต่งไว้ซึ่งยังแข็งแรงและติดครอบเดิมกลับได้ กับฟันที่ผุตรงขอบ ซึ่งวางแผนทำครอบใหม่ (เส้นประ) — ภาพเปรียบเทียบฟันที่ยังดีซึ่งติดครอบเดิมกลับได้ กับฟันที่มีฟันผุที่ขอบ ซึ่งต้องวางแผนทำครอบใหม่

ทันตแพทย์ตรวจพบ	สิ่งที่มักทำ	เพื่ออะไร
ฟันยังดี ครอบครบชิ้นและยังพอดี	ทำความสะอาดทั้งฟันและครอบ แล้วติดครอบเดิมกลับ	เร็วและง่ายที่สุด เมื่อไม่มีอะไรเปลี่ยนไป
มีฟันผุเล็ก ๆ ที่ขอบ	กำจัดฟันผุและเสริมเนื้อฟัน แล้วติดครอบเดิมหรือทำใหม่	ถ้าติดครอบทับฟันผุ ฟันผุจะลุกลามอยู่ข้างใต้
ครอบร้าว สึกทะลุ หรือไม่พอดีแล้ว	วางแผนทำครอบใหม่ ใส่ครอบชั่วคราวระหว่างรอ	ครอบที่ไม่แนบสนิทมักหลุดซ้ำ
ฟันหัก แต่รากยังแข็งแรง	รักษารากฟันถ้าจำเป็น ทำเดือยและแกนฟัน แล้วทำครอบใหม่	เดือยและแกนฟันช่วยสร้างเนื้อฟันให้พอสำหรับยึดครอบใหม่
ฟันแตกลึกลงไปใต้เหงือกมาก	ทันตแพทย์อธิบายทางเลือกทดแทนฟัน เช่น รากฟันเทียม หรือสะพานฟัน	เมื่อเหลือเนื้อฟันน้อยเกินไป การทดแทนฟันให้ผลที่มั่นคงกว่า
สะพานฟันหลุดเพียงข้างเดียว	ควรตรวจเร็ว เพราะข้างที่หลวมอาจมีฟันผุซ่อนอยู่	เศษอาหารและคราบจุลินทรีย์สะสมใต้ด้านที่หลวม

มีเพียงการตรวจ ซึ่งหลายครั้งต้องถ่ายเอกซเรย์ด้วย ที่บอกได้ว่าคุณอยู่แถวไหนของตาราง แต่การรู้ทางเลือกไว้ล่วงหน้าทำให้คุยกับทันตแพทย์ได้ง่ายขึ้น และเข้าใจว่าทำไมบางครั้งทันตแพทย์ไม่ติดครอบกลับทันทีที่คุณนั่งลง

แผนดูแลจนถึงวันนัด

ฟันที่ไม่มีครอบจะเสียวและเสียหายง่ายกว่าตอนมีครอบ แต่ถ้าดูแลดีก็รอได้อย่างปลอดภัยสักไม่กี่วัน ใช้ตารางนี้เป็นแนวทางระหว่างรอนัด

ผู้หญิงสองคนชิมซุปด้วยช้อนในครัวที่บ้าน อาหารอ่อนที่เคี้ยวง่าย — ภาพ: Katerina Holmes / Pexels (Pexels License)

ช่วงเวลา	สิ่งที่ควรทำ
ชั่วโมงแรก	เก็บครอบใส่กล่อง บ้วนปากด้วยน้ำอุ่น ถ่ายรูป แล้วติดต่อคลินิก
ที่เหลือของวันแรก	เคี้ยวอีกข้าง เลือกอาหารนิ่ม เลี่ยงของร้อนจัด เย็นจัด หวาน หรือเหนียว
วันที่ 1 จนถึงวันนัด	แปรงฟันซี่นั้นเบา ๆ วันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และทำความสะอาดซอกข้าง ๆ ช่วยปกป้องฟันที่โผล่ออกมา
ถ้าเสียวฟัน	ป้ายยาสีฟันสำหรับฟันเสียวบนฟันด้วยนิ้วที่สะอาดช่วยบรรเทาได้ ถ้าต้องใช้ยาแก้ปวด ให้ใช้ตามฉลาก
ก่อนนอน	ตรวจว่าครอบไม่อยู่ในปาก อยู่ในกล่องเรียบร้อย และทำความสะอาดฟันซี่นั้นให้ดี
วันนัด	นำครอบ รูปถ่าย รายการยาที่ใช้ และประวัติหรือฟิล์มเอกซเรย์เก่าของฟันซี่นั้นไปด้วย
ไม่กี่วันแรกหลังแก้ไขแล้ว	อาจเสียวหรือรู้สึกสบฟันต่างไปเล็กน้อยในช่วงแรก ถ้ารู้สึกว่ากัดแล้วสูงหรืออาการไม่ดีขึ้น ให้แจ้งคลินิก

ถ้ากำลังเดินทาง หรืออยู่ไกลจากทันตแพทย์

หลายคนครอบฟันหลุดระหว่างเที่ยว ระหว่างเดินทางไปทำงาน หรือก่อนขึ้นเครื่องไม่นาน การขึ้นเครื่องบินทั้งที่ฟันไม่มีครอบไม่ได้เป็นปัญหาในตัวเอง เป้าหมายคือดูแลให้ฟันสะอาดและสบายจนกว่าจะได้พบทันตแพทย์ และเก็บครอบไว้ให้ประเมินได้

เก็บครอบในกระเป๋าถือขึ้นเครื่อง ใส่กล่องแข็ง ไม่ใส่กระเป๋าโหลด
เตรียมชุดเล็ก ๆ ไว้: แปรงขนนุ่ม ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ ไหมขัดฟัน ขี้ผึ้งทันตกรรม และยาแก้ปวดที่ใช้อยู่ประจำ
ร้านขายยาในหลายประเทศมีซีเมนต์ทันตกรรมชั่วคราวขายในหมวดดูแลช่องปาก คำแนะนำด้านทันตสุขภาพสำหรับประชาชนระบุว่าใช้แก้ขัดได้จนกว่าจะพบทันตแพทย์ ส่วนกาวใช้ในบ้านไม่ปลอดภัยในช่องปาก ถ้าใช้ให้ทำตามวิธีใช้อย่างเคร่งครัด อย่ากดครอบแรง และยังต้องพบทันตแพทย์
ถ้ามาเที่ยวเชียงใหม่ ขอใบเสร็จแจกแจงรายการและใบรับรองแพทย์ภาษาอังกฤษไว้เบิกประกันการเดินทาง

คลินิกแนะนำให้นำครอบมาให้ทันตแพทย์ติดมากกว่าติดเอง เพราะด้านในครอบและผิวฟันต้องสะอาดและแห้งซีเมนต์จึงจะยึดได้ดี ครอบที่ติดเองที่บ้านอาจต้องเอาออกอีกครั้งก่อนติดให้ถูกวิธี

วางแผนรักษาจากต่างประเทศ

ความเชื่อเรื่องครอบฟันหลุด

ความเชื่อ	ความจริง
ไม่ปวดก็ปล่อยไว้หลายเดือนได้	ฟันที่ไม่มีครอบผุ บิ่น หรือเคลื่อนได้โดยไม่ปวด รอไม่กี่วันไม่เป็นไร แต่รอหลายเดือนมักทำให้งานติดกลับง่าย ๆ กลายเป็นต้องทำครอบใหม่
กาวตราช้างเป็นทางแก้ฉุกเฉินที่ดี	กาวใช้ในบ้านไม่ได้ทำมาใช้ในช่องปาก อาจทำให้ครอบติดผิดตำแหน่ง และทำให้ฟันกับครอบเสียหาย
ครอบหลุดแปลว่าทำมาไม่ดี	ซีเมนต์เสื่อม ฟันผุใหม่ การนอนกัดฟัน และอาหารเหนียวเป็นสาเหตุที่พบบ่อย สาเหตุจริงต้องดูจากการตรวจฟัน
ครอบอันเดิมใช้ต่อไม่ได้แล้ว	ถ้าฟันยังดีและครอบยังพอดี มักทำความสะอาดแล้วติดกลับได้
กลืนครอบลงไปต้องผ่าตัดเอาออกเสมอ	สิ่งที่กลืนลงไปส่วนใหญ่ผ่านออกมาเอง แต่ถ้าสำลักเข้าหลอดลมเป็นอีกเรื่อง ต้องรีบรับการดูแลทางการแพทย์
ครอบบนรากฟันเทียมไม่มีวันหลวม	ครอบบนรากเทียมหลวมได้ที่สกรูหรือที่ซีเมนต์ ถ้าตรวจเร็วมักแก้ไขได้ไม่ยาก

เมื่อไรควรพบหมอเร็ว

ครอบฟันหลุดส่วนใหญ่เป็นเรื่องที่ค่อย ๆ จัดการได้ มีบางสถานการณ์ที่ต่างออกไป และควรได้รับการดูแลภายในวันนั้น

ไอ หายใจมีเสียงวี้ด หรือหายใจลำบากหลังครอบหายไป อาจสำลักเข้าหลอดลม ให้ไปห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาล
เจ็บหน้าอก เจ็บเวลากลืน ปวดท้อง อาเจียน หรือถ่ายเป็นเลือดหลังกลืนครอบ ให้พบแพทย์โดยเร็ว
เหงือกหรือหน้าบวม มีตุ่มที่เหงือก หรือมีไข้ ฟันอาจติดเชื้อ
ปวดตุบ ๆ จนนอนไม่หลับ หรือกินยาแก้ปวดแล้วไม่ดีขึ้น
ครอบหลุดเพราะหกล้มหรือถูกกระแทกที่ใบหน้า โดยเฉพาะถ้ามีบาดเจ็บอื่นร่วมด้วย

ถ้าอาการบวมลามไปทางตา คอ หรือใต้ลิ้น หายใจหรือกลืนลำบาก หรือบาดเจ็บที่ศีรษะหรือขากรรไกร ให้ไปห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุด ไม่ต้องรอนัดทันตแพทย์

ครอบฟันหลุด ที่คลินิกทำอะไรบ้าง

ที่กิจจาคลินิกทันตกรรม ครอบฟันหลุดถือเป็นปัญหาเร่งด่วน โทรหรือส่งข้อความทาง WhatsApp, LINE หรืออีเมล พร้อมส่งรูปมาได้ เจ้าหน้าที่จะหาเวลากับทันตแพทย์ที่เหมาะตามความเร่งด่วนของอาการ รวมถึงในวันที่ติดต่อมาหากเป็นไปได้ คลินิกเปิดทุกวัน 09:00–20:00 น. ปิดวันที่ 31 ธันวาคม 1 มกราคม และ 13–15 เมษายน walk-in ได้ ทันตแพทย์ดูแลคนไข้ตามเวลานัดก่อน จึงอาจต้องรอสักพัก นัดล่วงหน้าจะได้เวลาที่แน่นอน

แจ้งเรื่องที่เกิดขึ้น: ฟันซี่ไหน หลุดเมื่อไร ปวดไหม และครอบครบชิ้นไหม นำครอบ บัตรประชาชนหรือพาสปอร์ต และรายการยาที่ใช้อยู่มาด้วย
ตรวจ: ทันตแพทย์ตรวจฟัน ครอบ และการสบฟัน และถ่ายเอกซเรย์เมื่อจำเป็น เพื่อดูฟันผุหรือรอยร้าวใต้ครอบ
อธิบายและวางแผน: ทันตแพทย์อธิบายว่าทำไมครอบหลุด ติดกลับได้หรือไม่ และแจ้งค่าใช้จ่ายก่อนเริ่ม
ถ้าฟันและครอบยังดี ทำความสะอาดแล้วติดครอบกลับ และตรวจการสบฟัน
ถ้ามีฟันผุหรือครอบไม่พอดีแล้ว จะวางแผนอุดฟันหรือทำครอบใหม่ ถ้าฟันต้องรักษารากฟันหรือใส่เดือยฟันก่อน ทันตแพทย์จะอธิบายก่อนเริ่มทุกอย่าง
ครอบใหม่: กรอแต่งฟัน สแกนหรือพิมพ์ปาก เลือกสีฟันร่วมกับคุณ และใส่ครอบชั่วคราวไว้ป้องกันฟันระหว่างทำครอบ

ครอบฟันใหม่ผลิตโดยแลปพาร์ทเนอร์ที่ได้รับการรับรอง ISO หรือด้วยระบบดิจิทัล CAD/CAM ระยะเวลาขึ้นกับชนิดครอบ ทันตแพทย์ผู้รักษา และช่วงวันหยุดนักขัตฤกษ์ เร็วสุด 1 วัน โดยทั่วไปนัดใส่ครอบ 3–5 วันหลังกรอแต่งฟัน จึงควรเผื่อนัดครั้งที่สองไว้ ครอบฟันวางแผนและใส่โดยทันตแพทย์ของคลินิก รวมถึงทันตแพทย์ที่ผ่านการศึกษาต่อด้านทันตกรรมประดิษฐ์ ซึ่งเป็นสาขาของครอบฟัน สะพานฟัน และฟันปลอม

ครอบฟัน เชียงใหม่

ค่าตรวจ ค่าเอกซเรย์ ค่าติดครอบกลับ และค่าครอบฟันใหม่ อยู่ในหน้าราคา หมวดอุดฟัน อินเลย์ และครอบฟัน ครอบฟันที่ทำที่คลินิกมีการรับประกันชิ้นงาน 1 ปีตามเงื่อนไข ใช้สิทธิ์ที่คลินิกในเชียงใหม่ คลินิกวางบิลตรงกับ Cigna, Allianz, International SOS และ April สำหรับผู้มีสิทธิ์หลังตรวจสอบความคุ้มครอง ส่วนประกันอื่นคลินิกออกใบเสร็จแจกแจงรายการและใบรับรองแพทย์ภาษาอังกฤษให้นำไปเบิกเองได้

ดูราคาครอบฟัน

ครอบฟันที่ทำจากที่อื่นหลุด

ไม่จำเป็นต้องกลับไปที่คลินิกเดิมที่ทำครอบ คลินิกดูแลครอบฟันที่ทำจากคลินิกอื่นหรือจากต่างประเทศด้วย ติดกลับหรือทำครอบใหม่ตามสภาพของฟันและครอบ ทันตแพทย์จะอธิบายหลังตรวจว่าเป็นแบบไหน

นำครอบมาด้วยแม้ดูเสียหาย ครอบช่วยให้ทันตแพทย์เห็นว่าเดิมใส่อย่างไร และทำจากวัสดุอะไร
ถ้ามี ให้นำหรือส่งฟิล์มเอกซเรย์เก่า บันทึกการรักษา หรือชื่อวัสดุครอบมาด้วย
แจ้งทันตแพทย์ว่าฟันซี่นี้เคยรักษารากหรือใส่เดือยไหม และทำครอบไว้ประมาณเมื่อไร
ถ้ากำลังวางแผนเดินทางมา ส่งรูปและวันเดินทางมาก่อน เพื่อจัดนัดให้ตรงกับช่วงที่อยู่

เงื่อนไขการรับประกันขึ้นกับคลินิกที่ทำครอบ ถ้ายังอยู่ในระยะรับประกันของคลินิกนั้นและกลับไปได้สะดวก ก็ควรสอบถามที่นั่นด้วย

ป้องกันครอบฟันหลุดซ้ำ

เมื่อแก้ไขเรียบร้อยแล้ว นิสัยไม่กี่อย่างช่วยปกป้องทั้งครอบและฟันข้างใต้ ส่วนใหญ่เป็นนิสัยเดียวกับที่ใช้ดูแลฟันธรรมชาติ

แปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ เน้นแนวที่ครอบชนกับเหงือก เพราะฟันผุตรงนั้นเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของครอบหลุด
ทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน ถ้าเป็นครอบใหม่หรือครอบชั่วคราว ให้ดึงไหมขัดฟันออกทางด้านข้างแทนการดึงขึ้น
ระวังทอฟฟี่ ลูกอมเหนียว และหมากฝรั่ง อย่าเคี้ยวน้ำแข็ง และอย่าใช้ฟันฉีกซอง
ถ้านอนกัดฟันหรือกัดฟันแน่น ให้สอบถามเรื่องเฝือกสบฟัน ช่วยปกป้องครอบฟัน วีเนียร์ และครอบบนรากเทียมจากแรงกัด
ตรวจฟันและขูดหินปูนตามนัด เพื่อให้ทันตแพทย์ตรวจขอบครอบก่อนปัญหาเล็ก ๆ จะลุกลาม ถ้ามีรากฟันเทียม คลินิกแนะนำขูดหินปูนทุก 6 เดือน และนัดเช็ครากเทียมปีละครั้ง
สังเกตสัญญาณเริ่มต้น: ครอบรู้สึกหลวม มีรสแปลก ๆ บริเวณนั้น หรือไหมขัดฟันติดหรือขาดที่ขอบครอบ ให้ตรวจก่อนจะหลุด

นอนกัดฟันและเฝือกสบฟัน

คู่มือดูแลครอบฟันและสะพานฟัน

ถ้าคุณเป็นแบบนี้

ต่อไปนี้เป็นสถานการณ์ตัวอย่าง ไม่ใช่เรื่องของคนไข้จริง เพื่อช่วยให้คุณหาขั้นต่อไปที่เหมาะกับตัวเอง

ครอบหลุดตอนกินข้าว ครบชิ้น และไม่ปวด: เก็บใส่กล่องเล็ก ๆ เคี้ยวอีกข้าง แล้วนัดภายในไม่กี่วัน มีโอกาสดีที่จะติดกลับได้
ครอบฟันหน้าหลุดก่อนงานสำคัญหนึ่งวัน: ติดต่อคลินิกและบอกเรื่องนี้ ขอเวลานัดก่อนงาน และอย่าใช้กาวใช้ในบ้านแก้ขัด
กำลังเที่ยวและอีก 2 วันต้องขึ้นเครื่อง: เก็บครอบไว้ในกระเป๋าถือ ดูแลฟันให้สะอาด แล้วพบทันตแพทย์ก่อนบิน หรือนัดทันทีเมื่อถึงปลายทาง
มีเนื้อฟันติดอยู่ในครอบ: นำมาทั้งคู่ ฟันอาจต้องทำเดือยและแกนฟันหรืองานอื่นก่อนทำครอบใหม่ ทันตแพทย์จะอธิบายแผนให้
ครอบชั่วคราวหลุดระหว่างรอนัด: โทรแจ้งคลินิกเพื่อใส่กลับ ครอบชั่วคราวช่วยปกป้องฟันและรักษาช่องว่างไว้สำหรับครอบจริง
ครอบบนรากเทียมรู้สึกหลวม: นัดตรวจเร็ว ไม่ต้องรอให้หลุด สกรูหรือซีเมนต์ที่หลวมมักแก้ไขได้ไม่ยากถ้าพบเร็ว
ครอบซี่เดิมหลุดมากกว่า 1 ครั้ง: ถามทันตแพทย์ว่าเพราะอะไร การปรับรูปแบบ เปลี่ยนชนิดซีเมนต์ ดูแลเรื่องนอนกัดฟัน หรือทำครอบใหม่ อาจเหมาะกว่าการติดซ้ำอีก
คิดว่ากลืนครอบลงไปแต่ร่างกายปกติดี: แจ้งทันตแพทย์ สังเกตอาการปวด และพบแพทย์โดยเร็วถ้ามีสัญญาณข้างต้น

คำถามที่พบบ่อยเรื่องครอบฟันหลุด

ครอบฟันหลุด ต้องรีบไปหาหมอฟันทันทีไหม

โดยทั่วไปเป็นเรื่องเร่งด่วน แต่ไม่ถึงขั้นฉุกเฉิน ถ้าไม่ปวด ไม่บวม และเก็บครอบไว้ได้ นัดภายในไม่กี่วันก็เหมาะสม ควรพบเร็วกว่านั้นถ้าฟันปวด มีขอบคม เป็นฟันหน้า หรือฟันหัก ส่วนอาการหายใจผิดปกติหลังครอบหาย หรือบวมลามที่หน้าหรือคอ ต้องไปโรงพยาบาลภายในวันนั้น

ใช้กาวตราช้างติดครอบฟันเองได้ไหม

ไม่แนะนำ กาวใช้ในบ้านไม่ได้ทำมาใช้ในช่องปาก อาจทำให้ครอบติดเยื้องตำแหน่ง และตอนแกะออกอาจทำให้ฟันหรือครอบเสียหาย เก็บครอบใส่กล่องไว้ แล้วให้ทันตแพทย์ติดหลังตรวจฟัน คำแนะนำด้านทันตสุขภาพสำหรับประชาชนระบุว่าซีเมนต์ทันตกรรมชั่วคราวจากร้านขายยาใช้แก้ขัดได้ในช่วงสั้น ๆ สำหรับคนที่พบทันตแพทย์ไม่ได้ในเร็ววัน โดยต้องไม่กดครอบแรง

เผลอกลืนครอบฟันลงไป ทำอย่างไร

ตั้งสติก่อน สิ่งที่กลืนลงไปส่วนใหญ่ผ่านทางเดินอาหารออกมาเอง อย่าล้วงคอให้อาเจียน แจ้งทันตแพทย์เพราะอาจต้องทำครอบใหม่ และสังเกตอาการเจ็บหน้าอก เจ็บเวลากลืน ปวดท้อง หรืออาเจียน ซึ่งต้องพบแพทย์ ถ้าเริ่มไอหรือหายใจมีเสียงวี้ดตอนที่ครอบหายไป ครอบอาจเข้าไปในหลอดลม ให้ไปห้องฉุกเฉินของโรงพยาบาล

ติดครอบฟันอันเดิมกลับได้ไหม

หลายครั้งได้ ถ้าฟันข้างใต้ยังดี และครอบครบชิ้นและยังแนบสนิท ทันตแพทย์จะทำความสะอาดทั้งคู่ ตรวจความพอดีและการสบฟัน แล้วติดกลับ ถ้ามีฟันผุ รอยร้าว หรือครอบไม่พอดี การอุดฟันหรือทำครอบใหม่จะมั่นคงกว่า

ครอบฟันหลุด ปล่อยไว้นานได้แค่ไหน

ไม่กี่วันมักไม่เป็นไร ถ้าดูแลให้สะอาดและเลี่ยงการเคี้ยว แต่ถ้าปล่อยเป็นสัปดาห์ ฟันที่ไม่มีครอบอาจผุ บิ่น เสียวมากขึ้น หรือเคลื่อนจนครอบเดิมใส่ไม่ได้ ฟันที่รักษารากแล้วจะเปราะกว่า จึงควรครอบกลับโดยเร็ว

ครอบฟันชั่วคราวหลุด ทำอย่างไร

เก็บครอบไว้แล้วโทรแจ้งคลินิกที่กำลังทำครอบให้คุณ ครอบชั่วคราวช่วยปกป้องฟันที่กรอแต่งแล้ว และกันไม่ให้ฟันข้างเคียงและฟันคู่สบเคลื่อนเข้ามาในช่องว่าง จึงมักใส่กลับไว้ก่อนครอบจริงเสร็จ ระหว่างนี้ให้เคี้ยวอีกข้างและเลี่ยงอาหารเหนียว

ครอบบนรากฟันเทียมหลวมหรือหลุด รากเทียมเสียหรือเปล่า

ไม่จำเป็นเสมอไป ครอบบนรากเทียมยึดด้วยสกรูขนาดเล็ก ด้วยซีเมนต์ หรือทั้งสองอย่าง ซึ่งหลวมได้ทั้งคู่ งานทบทวนเรื่องครอบบนรากเทียมระบุว่าชิ้นต่อหลวมและการหลุดของครอบเป็นปัญหาทางเทคนิคที่รู้จักกันดี ควรนัดตรวจเร็ว ทันตแพทย์จะตรวจสกรู ชิ้นต่อ และเหงือกรอบรากเทียม แล้วขันให้แน่น ติดกลับ หรือวางแผนซ่อม

รากฟันเทียม เชียงใหม่

ติดครอบฟันกลับ เจ็บไหม ใช้เวลานานไหม

การติดครอบกลับบนฟันที่ยังดีมักใช้เวลาไม่นาน ระหว่างทำความสะอาดฟันอาจเสียวเวลาโดนลมหรือน้ำ ถ้าเป็นฟันที่ยังมีชีวิตและเสียวมาก ทันตแพทย์ใช้ยาชาเฉพาะที่ได้ ถ้ามีฟันผุ รอยร้าว หรือต้องทำครอบใหม่ ทันตแพทย์จะอธิบายขั้นตอนและจำนวนนัดก่อนเริ่ม

สรุป

ครอบฟันหลุดส่วนใหญ่เป็นเรื่องเร่งด่วน ไม่ใช่เหตุฉุกเฉิน และหลายครั้งติดครอบเดิมกลับได้หลังตรวจฟันแล้ว

เก็บครอบใส่กล่องเล็ก ๆ เคี้ยวอีกข้าง และดูแลฟันที่ไม่มีครอบให้สะอาดด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
อย่าใช้กาวใช้ในบ้าน และอย่ากดครอบกลับเอง
พบทันตแพทย์ภายในไม่กี่วัน เร็วกว่านั้นถ้าปวด มีขอบคม เป็นฟันหน้า หรือฟันหัก
ติดกลับได้หรือไม่ขึ้นกับฟันข้างใต้เป็นหลัก ฟันผุ รอยร้าว และความพอดีเป็นตัวตัดสิน
หายใจผิดปกติ เจ็บหน้าอกหรือปวดท้องหลังกลืนครอบ หรือบวมลาม ต้องพบแพทย์ภายในวันนั้น