ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

กิจจาคลินิกทันตกรรม เชียงใหม่

ตั้งครรภ์ ทำฟันได้ไหม ดูแลฟันและเหงือกอย่างไรตลอดการตั้งครรภ์

ตรวจทานเนื้อหาโดย ทพ.ภวัคร์ ตั้งทางธรรม — ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ · ปริญญาโททันตกรรมบูรณะเพื่อความสวยงามและทันตกรรมรากเทียม (หลักสูตรนานาชาติ) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย · ตรวจทานล่าสุด

ตั้งครรภ์อยู่ แปรงฟันแล้วเหงือกเริ่มมีเลือดออก ฟันที่เคยปกติเริ่มเสียว แล้วความกังวลก็ตามมา ตอนนี้ไปหาหมอฟันได้ไหม ควรรอคลอดก่อนหรือเปล่า และสิ่งที่ทำจะมีผลต่อลูกไหม

องค์กรสุขภาพหลักว่าอย่างไร วิทยาลัยสูตินรีแพทย์อเมริกัน (ACOG) ระบุว่าควรให้ข้อมูลหญิงตั้งครรภ์ว่าการดูแลสุขภาพช่องปากระหว่างตั้งครรภ์ปลอดภัยและสำคัญ ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคสหรัฐฯ (CDC) ระบุว่าการทำฟันตามปกติและการรักษาฉุกเฉินปลอดภัยได้ทุกช่วงของการตั้งครรภ์ คำตอบสั้น ๆ จึงคือทำได้ และการดูแลช่องปากให้แข็งแรงเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลตัวเองช่วงนี้

บทความนี้อธิบายว่าการตั้งครรภ์มีผลต่อเหงือกและฟันอย่างไร ดูแลที่บ้านอย่างไร ทำอย่างไรเมื่อแพ้ท้อง ควรบอกอะไรทันตแพทย์ สัญญาณที่ควรให้ตรวจ และคำถามที่ว่าที่คุณพ่อคุณแม่ถามบ่อย ที่กิจจาคลินิกทันตกรรม หลักง่าย ๆ คือ แจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์ ทันตแพทย์วางแผนให้

สรุปสั้น ๆ: องค์กรสุขภาพอย่าง ACOG และ CDC ถือว่าการทำฟันระหว่างตั้งครรภ์ปลอดภัย เหงือกมักไวขึ้นและเลือดออกง่ายขึ้นเพราะฮอร์โมน การทำความสะอาดเบา ๆ แต่ทั่วถึงจึงสำคัญ หลังอาเจียนให้บ้วนน้ำเปล่า และรอสักพักก่อนแปรงฟัน แจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์ ทันตแพทย์วางแผนให้

เช็กสุขภาพช่องปากระหว่างตั้งครรภ์

พบบ่อย มักดูแลเองได้

  • แปรงฟันหรือใช้ไหมขัดฟันแล้วเลือดออกเล็กน้อย
  • เหงือกดูบวมหรือแดงกว่าปกติเล็กน้อย
  • แปรงฟันกรามแล้วรู้สึกคลื่นไส้

ควรนัดตรวจฟัน

  • ทำความสะอาดดีแล้วสองสัปดาห์ เลือดยังไม่หยุด
  • ฟันเสียว หรือเศษอาหารติดที่เดิมเป็นประจำ
  • มีก้อนนุ่มสีแดงขึ้นที่เหงือก
  • ไม่ได้ตรวจฟันมานาน

ควรพบหมอฟันโดยเร็ว

  • ปวดฟัน เหงือกหรือหน้าบวม หรือมีรสชาติแปลกร่วมกับปวด
  • บวมร่วมกับมีไข้: รีบพบแพทย์หรือทันตแพทย์ และแจ้งว่าตั้งครรภ์

ทำไมตั้งครรภ์แล้วเหงือกและฟันเปลี่ยน

ฮอร์โมนช่วงตั้งครรภ์ทำให้เหงือกตอบสนองต่อคราบจุลินทรีย์แรงขึ้น เอกสารสำหรับผู้ป่วยของ NHS อธิบายว่าการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนทำให้เหงือกไวต่อคราบมากขึ้น จนเหงือกอักเสบและมีเลือดออก กรมอนามัยเสริมว่าโรคเหงือกระยะแรกมักไม่มีอาการชัดเจน หลายคนจึงไม่รู้ตัวจนโรคลุกลาม

พบบ่อยแค่ไหน งานทบทวนจาก 20 การศึกษาพบว่าหญิงตั้งครรภ์ราวสองในสามมีเลือดออกเมื่อวัดร่องเหงือกเบา ๆ และสัญญาณของโรคเหงือกเพิ่มขึ้นตามอายุครรภ์ CDC ระบุว่าหญิงตั้งครรภ์มีโอกาสเกิดเหงือกอักเสบมากขึ้น และฮอร์โมนที่เปลี่ยนแปลงทำให้แย่ลงได้

การเปลี่ยนแปลงสาเหตุสิ่งที่ช่วยได้
เหงือกบวม เลือดออกฮอร์โมนทำให้เหงือกไวต่อคราบมากขึ้นแปรงเบา ๆ ที่ขอบเหงือก และทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน
ก้อนนุ่มสีแดงที่เหงือกก้อนเนื้อของหลอดเลือดเล็ก ๆ ที่ไม่อันตราย สัมพันธ์กับฮอร์โมนให้ทันตแพทย์ดู ก้อนที่สัมพันธ์กับการตั้งครรภ์มักหายเองหลังคลอด
ผิวเคลือบฟันอ่อนลงจากกรดในกระเพาะอาเจียนจากการแพ้ท้องบ้วนด้วยน้ำเปล่า อย่าแปรงฟันทันที
เสี่ยงฟันผุมากขึ้นกินจุบจิบ เครื่องดื่มหวาน และอยากกินของหวานกินของหวานพร้อมมื้ออาหาร และดื่มน้ำเปล่าระหว่างมื้อ
ภาพประกอบสามมิติ ฟันหน้าบนและเหงือก 3 แบบ: เหงือกปกติสีชมพูแนบรอบฟัน ขอบเหงือกบวมแดง และก้อนนุ่มสีแดงเล็ก ๆ บนเหงือกระหว่างฟันหน้าสองซี่
เหงือกช่วงตั้งครรภ์: ซ้าย เหงือกปกติ กลาง ขอบเหงือกบวมแดง เลือดออกง่าย การทำความสะอาดอย่างทั่วถึงช่วยได้ ขวา ก้อนนุ่มสีแดงระหว่างฟัน ควรให้ทันตแพทย์ดู

ก้อนนุ่มสีแดงนี้มีชื่อว่า ไพโอเจนิก แกรนูโลมา บางครั้งเรียกว่าเนื้องอกช่วงตั้งครรภ์ แม้จะไม่ใช่มะเร็ง ADA ระบุว่ามักเกิดช่วงไตรมาสที่สอง ลักษณะแดงคล้ายผลราสป์เบอร์รี Cleveland Clinic อธิบายว่าเป็นก้อนเนื้อของหลอดเลือดเล็ก ๆ ที่ไม่ใช่มะเร็ง เลือดออกง่าย พบบ่อยช่วงตั้งครรภ์ และก้อนที่สัมพันธ์กับการตั้งครรภ์มักหายไปหลังคลอด อย่างไรก็ดี ก้อนใหม่ในปากทุกก้อนควรให้ทันตแพทย์ดู

ดูแลฟันและเหงือกที่บ้านระหว่างตั้งครรภ์

กรมอนามัยแนะนำหญิงตั้งครรภ์ให้แปรงฟันแบบ 2-2-2 คือ แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง หลังอาหารเช้าและก่อนนอน นาน 2 นาที ด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และงดกินอาหารหรือเครื่องดื่มอย่างน้อย 2 ชั่วโมงหลังแปรง พร้อมใช้ไหมขัดฟันอย่างน้อยวันละ 1 ครั้ง

  1. ใช้แปรงขนนุ่ม เอียงไปทางขอบเหงือก ซึ่งเป็นจุดที่คราบสะสมและเลือดออก
  2. แปรงต่อแม้เหงือกมีเลือดออก เลือดมักลดลงเมื่อคราบถูกขจัดออก
  3. ทำความสะอาดซอกฟันทุกวันด้วยไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน
  4. บ้วนฟองยาสีฟันออก ไม่ต้องบ้วนน้ำตาม ฟลูออไรด์จะได้ทำงานต่อ ตามคำแนะนำของเอกสาร NHS
  5. ถ้าแปรงฟันกรามแล้วอยากอาเจียน ใช้แปรงหัวเล็ก แปรงช้า ๆ และลองยาสีฟันรสอ่อน
  6. ให้ขนมและเครื่องดื่มหวานอยู่ในมื้ออาหาร และดื่มน้ำเปล่าระหว่างมื้อ เอกสาร NHS ระบุว่าแม้เครื่องดื่มที่ไม่เติมน้ำตาลก็ยังทำให้ฟันผุได้
  7. ถ้าสูบบุหรี่ ช่วงตั้งครรภ์เป็นจังหวะดีที่จะเลิก ช่วยทั้งเหงือกและลูก

แพ้ท้องกับฟัน

กรดในกระเพาะทำให้ผิวฟันอ่อนลงได้ การแปรงฟันทันทีหลังอาเจียนอาจทำให้ผิวเคลือบที่อ่อนตัวสึกออก เอกสาร NHS แนะนำให้บ้วนปากด้วยน้ำเปล่าทุกครั้งหลังอาเจียน และอย่าแปรงฟันทันที

ข่าวดีคืออาการแพ้ท้องมักดีขึ้นตามเวลา NHS ระบุว่ามักหายไปราวสัปดาห์ที่ 16–20 ของการตั้งครรภ์ และแนะนำให้จิบน้ำทีละน้อยแต่บ่อย ๆ กินมื้อเล็ก ๆ บ่อยขึ้นด้วยอาหารรสอ่อน

ช่วงเวลาควรทำอย่างไรเพื่ออะไร
ทันทีหลังอาเจียนบ้วนปากด้วยน้ำเปล่าชะกรดออกจากผิวฟัน
ช่วงหลังจากนั้นรอสักพักก่อนแปรงฟันผิวเคลือบยังอ่อนและสึกได้
ระหว่างวันจิบน้ำ เลือกของว่างรสอ่อนช่วยลดคลื่นไส้ลดของหวานระหว่างจัดการอาการคลื่นไส้
วันละ 2 ครั้งแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ฟลูออไรด์ช่วยให้ผิวเคลือบแข็งแรง
ภาพประกอบสามมิติ ของ 3 อย่างเรียงกัน: แก้วน้ำเปล่า นาฬิกาทรายเล็ก ๆ และแปรงสีฟันขนนุ่มกับยาสีฟันเท่าเมล็ดถั่ว
หลังอาเจียน: บ้วนปากด้วยน้ำเปล่า (ซ้าย) รอสักพัก (กลาง) แล้วจึงแปรงฟันด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ (ขวา)

ควรบอกอะไรทันตแพทย์

เจ้าหน้าที่คลินิกวัดความดันโลหิตให้คนไข้ที่เคาน์เตอร์ก่อนเริ่มการรักษา
ภาพ: กิจจาคลินิกทันตกรรม

แจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์ ทันตแพทย์วางแผนให้

สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA) แนะนำให้แจ้งทีมทันตกรรมทันที แม้ยังไม่แน่ใจเต็มที่ พร้อมบอกอายุครรภ์และกำหนดคลอด เพราะช่วยให้วางแผนการดูแลได้เหมาะสม การเตรียมข้อมูลต่อไปนี้ไว้ก็ช่วยได้

  • อายุครรภ์กี่สัปดาห์ และกำหนดคลอด
  • ภาวะแทรกซ้อนของการตั้งครรภ์ หรือคำแนะนำที่แพทย์ฝากครรภ์ให้ไว้
  • ยาและอาหารเสริมทุกชนิดที่ใช้ รวมถึงวิตามิน
  • การแพ้ยาหรือสิ่งต่าง ๆ และโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง
  • สิ่งที่สังเกตเห็นในปาก เช่น เหงือกเลือดออก เสียวฟัน หรือมีก้อน
  • ถ้านั่งเอนน้อยลงจะสบายกว่า หรืออยากพักเป็นช่วง ๆ บอกได้

เอกสารของ NHS ระบุว่าการอุดฟันและเอกซเรย์บางอย่างอาจเลื่อนไปทำหลังคลอดได้ ทันตแพทย์เป็นผู้พิจารณาว่าอะไรเหมาะกับคุณ ขั้นที่มีประโยชน์ที่สุดจึงคือแจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์

ทันตกรรมทั่วไป

คนท้องเอกซเรย์ฟันได้ไหม

ได้ เอกซเรย์ฟันไม่ใช่ข้อห้ามระหว่างตั้งครรภ์ เราถ่ายเฉพาะเมื่อภาพช่วยให้ทันตแพทย์หาสาเหตุหรือรักษาได้ตรงจุด

รังสีน้อยแค่ไหน

น้อยมาก เอกซเรย์ฟันหนึ่งภาพได้รับรังสีพอ ๆ กับรังสีจากธรรมชาติที่เราได้รับในชีวิตประจำวันราว 1 วัน และลำรังสีเล็งไปที่ฟัน ไม่ได้ส่องที่ท้อง

ถ่ายเอกซเรย์เมื่อไร

  • ปวดฟัน หรือปวดเวลากัด
  • เหงือกหรือหน้าบวม หรือสงสัยว่ามีการติดเชื้อ
  • ฟันกระแทก ฟันแตก หรือได้รับบาดเจ็บ

ภาพเอกซเรย์ตรวจตามรอบที่ไม่มีอาการ รอถ่ายหลังคลอดได้

การรักษาฟันที่ติดเชื้อแต่เนิ่น ๆ สำคัญกว่าการเลี่ยงเอกซเรย์ สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA) และวิทยาลัยสูตินรีแพทย์อเมริกัน (ACOG) เห็นตรงกันว่าการรักษาเร่งด่วน เช่น ถอนฟัน รักษารากฟัน หรืออุดฟัน ทำได้ระหว่างตั้งครรภ์ และการเลื่อนออกไปอาจทำให้ปัญหาซับซ้อนขึ้น

ที่คลินิกช่วยลดรังสีอย่างไร

ถ้ากังวลเรื่องรังสี: ที่คลินิก เอกซเรย์ในปากเป็นระบบดิจิทัล ใช้แผ่นรับภาพและเซนเซอร์ ซึ่งช่วยลดปริมาณรังสีเมื่อเทียบกับฟิล์ม เครื่อง CBCT Planmeca ProMax มีโหมด Ultra Low Dose ทันตแพทย์เลือกโหมดตามงานของแต่ละคน และถ่ายเอกซเรย์เฉพาะเมื่อจำเป็น

สำหรับคุณแม่ตั้งครรภ์ เราเล็งลำรังสีเฉพาะบริเวณที่ต้องดู และใส่ปลอกคอกันรังสีกับเสื้อกันรังสีให้ทุกครั้ง เป็นการดูแลเพิ่มอีกชั้นเพื่อความอุ่นใจ

เอกซเรย์ฟัน รังสีมากไหม คลินิกลดปริมาณรังสีอย่างไร

สิ่งที่คุณทำได้: แจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์ และอายุครรภ์กี่สัปดาห์ ทันตแพทย์วางแผนให้

ความเชื่อ กับ ความจริง

ความเชื่อความจริง
ตั้งครรภ์แล้วห้ามทำฟันCDC ระบุว่าการทำฟันตามปกติและการรักษาฉุกเฉินปลอดภัยได้ทุกช่วงของการตั้งครรภ์
เหงือกเลือดออกตอนตั้งครรภ์เป็นเรื่องปกติ ไม่ต้องสนใจพบบ่อย แต่เป็นสัญญาณของเหงือกอักเสบ การทำความสะอาดเบา ๆ แต่ทั่วถึงช่วยได้ ถ้าไม่ดีขึ้นควรให้ตรวจ
แปรงฟันทันทีหลังอาเจียนช่วยปกป้องฟันบ้วนน้ำเปล่าก่อน การแปรงทันทีทำให้ผิวเคลือบที่อ่อนตัวสึกได้
ตั้งครรภ์ห้ามเอกซเรย์ฟันไม่ใช่ข้อห้าม ทันตแพทย์ถ่ายเมื่อช่วยการวินิจฉัยหรือการรักษา
รักษาเหงือกตอนตั้งครรภ์ช่วยป้องกันคลอดก่อนกำหนดได้แน่นอนงานทบทวนของ Cochrane พบว่ายังไม่ชัดเจนว่าการรักษาเหงือกระหว่างตั้งครรภ์มีผลต่อการคลอดก่อนกำหนดหรือไม่ แต่เหงือกที่แข็งแรงยังสำคัญต่อความสบายและสุขภาพของคุณเอง
ก้อนที่เหงือกตอนตั้งครรภ์เป็นเรื่องร้ายแรงเสมอก้อนนุ่มสีแดงมักเป็นไพโอเจนิก แกรนูโลมาที่ไม่อันตราย และมักหายหลังคลอด ควรให้ตรวจเพื่อความแน่ใจ

เมื่อไรควรติดต่อทันตแพทย์หรือแพทย์

  • ปวดฟัน หรือปวดเวลากัด
  • เหงือกหรือหน้าบวม โดยเฉพาะมีไข้: รีบพบทันตแพทย์หรือแพทย์ และบอกว่าตั้งครรภ์
  • ก้อนในปาก แผลในปาก หรือปื้นแดงที่ไม่หาย ซึ่ง NHS ระบุว่าควรนัดพบทันตแพทย์เร่งด่วน
  • แผลในปากที่นานเกิน 3 สัปดาห์ ซึ่ง NHS แนะนำให้แพทย์หรือทันตแพทย์ตรวจ
  • เหงือกเจ็บหรือบวมมาก หรือฟันรู้สึกโยก
  • อาเจียนจนกินหรือดื่มอะไรไม่อยู่ทั้งวัน: NHS แนะนำให้ติดต่อแพทย์หรือผดุงครรภ์ที่ดูแลครรภ์

นัดพบทันตแพทย์ระหว่างตั้งครรภ์

คนไข้คุยกับพนักงานต้อนรับที่เคาน์เตอร์ของคลินิก
ภาพ: กิจจาคลินิกทันตกรรม
  1. ตอนนัด แจ้งผู้ประสานงานว่าตั้งครรภ์
  2. แจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์ ทันตแพทย์วางแผนให้
  3. นำรายการยาและอาหารเสริม และคำแนะนำจากแพทย์ฝากครรภ์มาด้วย
  4. บอกสิ่งที่สังเกตเห็น เช่น เหงือกเลือดออก เสียวฟัน หรือมีก้อน

คลินิกเปิด 09:00–20:00 น. ทุกวัน ยกเว้น 31 ธันวาคม 1 มกราคม และ 13–15 เมษายน ค่าใช้จ่ายขึ้นกับการดูแลที่คุณต้องการ หน้าราคามีคำอธิบายว่าค่ารักษาคิดอย่างไร

วิธีคิดค่ารักษา

หลังคลอด ฟันของแม่และฟันของลูก

ACOG ระบุว่าการดูแลช่องปากที่ดีช่วงก่อนและหลังคลอด อาจลดปริมาณเชื้อที่ทำให้ฟันผุซึ่งส่งต่อสู่ลูกผ่านพฤติกรรมประจำวัน เช่น การใช้ช้อนร่วมกัน กรมอนามัยเสริมว่าฟันน้ำนมของลูกเริ่มสร้างตั้งแต่ช่วงต้นของการตั้งครรภ์ และแนะนำให้ใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเช็ดเหงือกลูกก่อนฟันขึ้น แล้วแปรงด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์แตะพอชื้นตั้งแต่ฟันซี่แรก

  • ตรวจฟันตัวเองต่อหลังคลอด ชีวิตจะยุ่งขึ้น และปัญหาเหงือกรักษาง่ายกว่าถ้าพบเร็ว
  • เลี่ยงใช้ช้อนร่วมกับลูก หรือเอาจุกนมเข้าปากตัวเอง
  • พาลูกมาตรวจฟันครั้งแรกเมื่อฟันซี่แรกขึ้น

ตรวจฟันและขูดหินปูน

ถ้าคุณเป็นแบบนี้

ต่อไปนี้เป็นสถานการณ์ตัวอย่าง ไม่ใช่เรื่องของคนไข้จริง เพื่อช่วยให้คุณหาขั้นต่อไปที่เหมาะกับตัวเอง

  • ตั้งแต่ตั้งครรภ์ เหงือกเลือดออกมากขึ้น: ทำความสะอาดเบา ๆ แต่ทั่วถึงทุกวัน ถ้าสองสัปดาห์ยังไม่ดีขึ้น นัดตรวจและแจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์
  • แพ้ท้องหลายครั้งต่อวัน: บ้วนน้ำเปล่าหลังอาเจียนทุกครั้ง และรอสักพักก่อนแปรง ช่วงอื่นแปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์
  • มีก้อนนุ่มสีแดงขึ้นที่เหงือก: มักไม่อันตราย แต่ควรให้ตรวจ และแจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์
  • ฟันเริ่มปวด: ติดต่อทันตแพทย์ อาการปวดฟันควรได้รับการดูแล แจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์ ทันตแพทย์วางแผนให้
  • อยากกินของหวานทั้งวัน: ให้อยู่ในมื้ออาหาร ดื่มน้ำเปล่าระหว่างมื้อ และแปรงฟันก่อนนอน
  • กำลังวางแผนมีลูก: ตรวจฟันก่อนตั้งครรภ์ช่วยให้รักษาปัญหาเล็ก ๆ ได้แต่เนิ่น ๆ

คำถามที่พบบ่อยเรื่องทำฟันตอนตั้งครรภ์

คนท้องทำฟันได้ไหม

ได้ CDC ระบุว่าการทำฟันตามปกติและการรักษาฉุกเฉินปลอดภัยได้ทุกช่วงของการตั้งครรภ์ และ ACOG แนะนำให้แจ้งหญิงตั้งครรภ์ว่าการดูแลสุขภาพช่องปากปลอดภัยและสำคัญ แจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์ ทันตแพทย์วางแผนให้

คนท้องเอกซเรย์ฟันได้ไหม

ได้ เมื่อภาพช่วยการวินิจฉัยหรือการรักษา เช่น ปวดฟันหรือบวม ส่วนภาพตรวจตามรอบรอหลังคลอดได้ และเราใส่ปลอกคอกันรังสีกับเสื้อกันรังสีให้คุณแม่ทุกครั้ง

ทำไมตั้งครรภ์แล้วเหงือกเลือดออกง่าย

ฮอร์โมนช่วงตั้งครรภ์ทำให้เหงือกตอบสนองต่อคราบแรงขึ้น จึงบวมและเลือดออกได้ การแปรงเบา ๆ ที่ขอบเหงือกและทำความสะอาดซอกฟันทุกวันมักช่วยได้

อาเจียนแล้วแปรงฟันทันทีได้ไหม

ให้บ้วนปากด้วยน้ำเปล่าก่อนตามคำแนะนำของเอกสาร NHS แล้วรอสักพักจึงแปรงฟัน เพราะกรดทำให้ผิวเคลือบอ่อนตัวชั่วคราว

โรคเหงือกมีผลต่อลูกในครรภ์ไหม

บางการศึกษาพบความสัมพันธ์ระหว่างโรคเหงือกกับการคลอดก่อนกำหนด แต่งานทบทวนของ Cochrane พบว่ายังไม่ชัดว่าการรักษาเหงือกระหว่างตั้งครรภ์เปลี่ยนแปลงเรื่องนี้หรือไม่ ACOG ระบุว่าการศึกษาเหล่านี้ไม่พบความกังวลเรื่องความปลอดภัยของการทำฟันระหว่างตั้งครรภ์ ไม่ว่าอย่างไร เหงือกที่แข็งแรงก็สำคัญต่อสุขภาพของคุณเอง

ควรบอกทันตแพทย์เรื่องอะไรบ้าง

บอกว่าตั้งครรภ์ อายุครรภ์กี่สัปดาห์ มีภาวะแทรกซ้อนไหม และยาหรืออาหารเสริมทุกชนิดที่ใช้ ทันตแพทย์จะวางแผนการดูแลจากข้อมูลนี้

ตั้งครรภ์แล้วมีก้อนที่เหงือก อันตรายไหม

ก้อนนุ่มสีแดงที่เลือดออกง่าย มักเป็นไพโอเจนิก แกรนูโลมา ซึ่งไม่ใช่มะเร็ง และมักหายหลังคลอดตามที่ Cleveland Clinic ระบุ ก้อนใหม่ทุกก้อนควรให้ทันตแพทย์ดูเพื่อความแน่ใจ

แปรงฟันแล้วอยากอาเจียน ดูแลฟันอย่างไร

ลองใช้แปรงขนนุ่มหัวเล็ก แปรงช้า ๆ โน้มตัวไปข้างหน้า และใช้ยาสีฟันรสอ่อน การแปรงในช่วงที่คลื่นไส้น้อยก็ช่วยได้

ควรพาลูกไปหาหมอฟันครั้งแรกเมื่อไร

เมื่อฟันซี่แรกขึ้น ก่อนหน้านั้นใช้ผ้าสะอาดชุบน้ำเช็ดเหงือกลูก ตามคำแนะนำของกรมอนามัย

สรุป

องค์กรสุขภาพอย่าง ACOG และ CDC ถือว่าการดูแลช่องปากระหว่างตั้งครรภ์ปลอดภัยและสำคัญ แจ้งทันตแพทย์ว่าตั้งครรภ์ ทันตแพทย์วางแผนให้

  • เหงือกบวม เลือดออก พบบ่อยตอนตั้งครรภ์เพราะฮอร์โมน ทำความสะอาดเบา ๆ แต่ทั่วถึงทุกวัน
  • แปรงฟันวันละ 2 ครั้งด้วยยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ และทำความสะอาดซอกฟัน
  • หลังอาเจียน บ้วนน้ำเปล่า และรอก่อนแปรงฟัน
  • เอกซเรย์ฟันไม่ใช่ข้อห้ามระหว่างตั้งครรภ์ เราถ่ายเฉพาะเมื่อช่วยการวินิจฉัยหรือการรักษา
  • ปวดฟัน บวม หรือมีก้อนใหม่ ให้ตรวจ และบอกว่าตั้งครรภ์
  • หลังคลอด ตรวจฟันต่อเนื่อง และพาลูกมาเมื่อฟันซี่แรกขึ้น

แหล่งอ้างอิง

วิทยาลัยสูตินรีแพทย์อเมริกัน (ACOG). Committee Opinion 569: การดูแลสุขภาพช่องปากระหว่างตั้งครรภ์และตลอดชีวิต. Obstet Gynecol, 2013

CDC (สหรัฐฯ): ข้อเท็จจริงเรื่องการตั้งครรภ์กับสุขภาพช่องปาก

Royal Devon University Healthcare NHS Foundation Trust: ฟันของคุณและลูกระหว่างตั้งครรภ์ (เอกสารผู้ป่วย)

NHS (สหราชอาณาจักร): Gum disease

NHS (สหราชอาณาจักร): อาเจียนและแพ้ท้อง

สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (MouthHealthy): การตั้งครรภ์กับสุขภาพฟัน

กรมอนามัย (สำนักทันตสาธารณสุข): หญิงตั้งครรภ์กับการดูแลสุขภาพช่องปากเพื่อลูกฟันดี

Cleveland Clinic: Pyogenic Granuloma

Iheozor-Ejiofor Z และคณะ. การรักษาโรคปริทันต์เพื่อป้องกันผลการคลอดที่ไม่พึงประสงค์ (Cochrane Review), 2017

ความชุกของโรคปริทันต์ในหญิงตั้งครรภ์: ทบทวนและวิเคราะห์รวม. J Dent, 2022

NHS (สหราชอาณาจักร): อาการของมะเร็งช่องปาก

สมาคมทันตแพทย์อเมริกัน (ADA): Oral Health Topics หัวข้อการตั้งครรภ์ (ปรับปรุง 14 กรกฎาคม 2025)

Benavides E และคณะ. แนวทางการเลือกถ่ายภาพรังสีทางทันตกรรมและ CBCT ของ ADA และ AAOMR. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol, 2026 (ตีพิมพ์คู่ใน JADA)

วิทยาลัยสูตินรีแพทย์อเมริกัน (ACOG). Committee Opinion 723: แนวทางการตรวจภาพทางการแพทย์ระหว่างตั้งครรภ์และให้นมบุตร. Obstet Gynecol, 2017 (ยืนยันซ้ำ 2026)

วิทยาลัยรังสีแพทย์อเมริกัน (ACR) และ SPR: แนวปฏิบัติการตรวจภาพด้วยรังสีในผู้ที่ตั้งครรภ์หรืออาจตั้งครรภ์ ฉบับปรับปรุง 2023

องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA): X-Rays, Pregnancy and You

RadiologyInfo (ACR และ RSNA): ปริมาณรังสีจากการเอกซเรย์และ CT (ทบทวน 15 เมษายน 2025)

สมาคมทันตแพทย์อเมริกันและ FDA สหรัฐฯ: แนวทางการเลือกถ่ายภาพรังสีทางทันตกรรมและการจำกัดปริมาณรังสี 2012

Planmeca (ผู้ผลิต): คำถามที่พบบ่อยเรื่อง Planmeca Ultra Low Dose การถ่าย CBCT ด้วยปริมาณรังสีที่ต่ำลง 2017

ขั้นต่อไป

บทความที่เกี่ยวข้อง

มีคำถามเรื่องฟัน?

เจ้าหน้าที่ตอบทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ทุกวัน 09:00–20:00 น.

โลโก้ กิจจาคลินิกทันตกรรม เชียงใหม่
ภาพรวมความเป็นส่วนตัว

เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้เพื่อให้เว็บไซต์ทำงานได้ตามปกติ ข้อมูลคุกกี้จะถูกเก็บไว้ในเบราว์เซอร์ของคุณ และทำหน้าที่ต่างๆ เช่น จดจำคุณเมื่อคุณกลับมาที่เว็บไซต์ของเรา และช่วยให้ทีมงานเข้าใจว่าส่วนใดของเว็บไซต์ที่เป็นประโยชน์กับคุณ

โลโก้ กิจจาคลินิกทันตกรรม เชียงใหม่
ภาพรวมความเป็นส่วนตัว

เว็บไซต์นี้ใช้คุกกี้เพื่อให้เว็บไซต์ทำงานได้ตามปกติ ข้อมูลคุกกี้จะถูกเก็บไว้ในเบราว์เซอร์ของคุณ และทำหน้าที่ต่างๆ เช่น จดจำคุณเมื่อคุณกลับมาที่เว็บไซต์ของเรา และช่วยให้ทีมงานเข้าใจว่าส่วนใดของเว็บไซต์ที่เป็นประโยชน์กับคุณ