ผ่าฟันคุด เชียงใหม่
ฟันคุดที่ขึ้นตรงเก็บไว้ได้ แต่ฟันคุดที่ฝังหรือขึ้นไม่เต็มซี่มักทำให้ปวด ติดเชื้อ หรือฟันผุ ที่กิจจาคลินิกทันตกรรม ฟันคุดจะประเมินด้วยภาพเอกซเรย์ และผ่าโดยทันตแพทย์ที่ผ่านการศึกษาต่อด้านศัลยศาสตร์ช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล
- เปิดทุกวัน 09:00–20:00 น.
- ตรงข้ามประตูเชียงใหม่
- เจ้าหน้าที่ประสานงานภาษาไทยและอังกฤษ
อาการแบบนี้ใช่คุณไหม?
- ปวดหรือบวมบริเวณด้านในสุดของปาก
- เศษอาหารติดรอบฟันคุดที่ขึ้นไม่เต็มซี่
- ทันตแพทย์พบฟันคุดดันฟันซี่ข้างหน้า
- ทันตแพทย์จัดฟันแนะนำให้ผ่าฟันคุด
หากฟันคุดมีที่และขึ้นตรง มักเก็บไว้ได้ ภาพเอกซเรย์ช่วยให้เห็นตำแหน่งของฟันและรากฟันแต่ละซี่
ฟันคุดมีกี่แบบ ดูจากตำแหน่งที่ฟันอยู่
ตั้งตรง
ฟันขึ้นตรงและมีที่พอ ถ้าทำความสะอาดได้ดี มักเก็บไว้ได้
เอียงไปด้านหน้า
ตัวฟันเอนไปพิงฟันกรามซี่หน้า เศษอาหารและคราบจุลินทรีย์สะสมตรงรอยต่อ ฟันกรามซี่หน้าจึงเสี่ยงผุ
นอนขวาง
ฟันนอนขวางโดยหัวฟันชี้ไปทางฟันกรามซี่หน้า ภาพเอกซเรย์จะบอกว่าฟันฝังลึกแค่ไหน
เอียงไปด้านหลัง
หัวฟันเอนไปทางด้านหลังของขากรรไกร ทันตแพทย์จะดูภาพเอกซเรย์อย่างละเอียดก่อนวางแผนผ่า
นอกจากมุมของฟัน ทันตแพทย์ยังดูความลึกด้วยว่า ฟันอยู่ใต้เหงือกอย่างเดียว ฝังในกระดูกบางส่วน หรือฝังในกระดูกทั้งซี่ ส่วนฟันที่ขึ้นพ้นเหงือกได้แค่บางส่วนอาจมีเหงือกคลุมอยู่ ทำให้เศษอาหารติดใต้เหงือกได้ง่าย มุมและความลึกประกอบกัน ช่วยให้ทันตแพทย์ประเมินได้ว่าการผ่าซี่นั้นน่าจะง่ายหรือยาก
เมื่อไรมักแนะนำให้ผ่าฟันคุด

ความเจ็บปวดหรือการติดเชื้อ
เหงือกรอบฟันที่ขึ้นไม่เต็มซี่อาจกักเศษอาหารและเชื้อโรคจนติดเชื้อ
ทำให้ฟันข้างเคียงเสียหาย
ฟันคุดที่เอียงอาจทำให้ฟันกรามซี่ข้างหน้าผุหรือกระดูกละลาย
ฟันผุที่ทำความสะอาดไม่ได้
ฟันคุดแปรงทำความสะอาดได้ยาก จึงผุได้บ่อย
การจัดฟัน
ทันตแพทย์จัดฟันอาจขอให้ผ่าฟันคุดเป็นส่วนหนึ่งของแผนการรักษา
เมื่อไรเก็บฟันคุดไว้และเฝ้าดูได้
ไม่มีอาการและทำความสะอาดได้
ฟันที่ขึ้นพ้นเหงือก ไม่ปวด และแปรงสีฟันกับไหมขัดฟันเข้าถึงได้ มักเก็บไว้ได้ โดยทันตแพทย์ดูแลติดตามเมื่อมาตรวจฟันตามปกติ
ฝังอยู่ แต่เอกซเรย์ปกติ
ฟันที่ฝังอยู่ในกระดูกโดยไม่มีถุงน้ำ ฟันผุ หรือความเสียหายต่อฟันข้างเคียง เฝ้าดูได้ ทันตแพทย์อาจนัดเอกซเรย์ซ้ำเป็นระยะ เพื่อดูว่ามีอะไรเปลี่ยนไปหรือไม่
เฝ้าดู ไม่ใช่ปล่อยผ่าน
ฟันที่ยังไม่ผ่าต้องติดตามต่อเนื่อง เพราะปัญหาเกิดขึ้นภายหลังได้ ถ้าเริ่มปวด บวม มีรสแปลก ๆ ในปาก หรือเศษอาหารติดซ้ำ ๆ บอกทันตแพทย์ได้เลย ไม่ต้องรอถึงนัดครั้งถัดไป
ตัดสินใจร่วมกัน
ถ้ายังลังเล ทันตแพทย์จะอธิบายทางเลือกของฟันซี่นั้น รวมถึงการเก็บไว้ แล้วตัดสินใจร่วมกับคุณ
ฟันคุดทำให้ไม่สบายอยู่ไหม?
ส่งภาพเอกซเรย์ล่าสุดมาได้หากมี หรือนัดตรวจ ทันตแพทย์จะอธิบายว่าต้องผ่าฟันคุดหรือไม่ จะผ่าอย่างไร และค่าใช้จ่าย
ก่อนผ่า ทันตแพทย์ดูอะไรจากภาพเอกซเรย์
ท่าและความลึกของฟัน
ฟันเอียงหรือตั้งตรง และมีเหงือกหรือกระดูกคลุมอยู่มากแค่ไหน ข้อมูลนี้กำหนดแผนผ่า เช่น ต้องเปิดเหงือกหรือไม่ ต้องแบ่งฟันเป็นชิ้นหรือไม่
รากฟัน
มีกี่ราก ยาวและโค้งแค่ไหน และรากอยู่ใกล้อะไรบ้าง
เส้นประสาทขากรรไกรล่าง
ใต้ฟันล่างมีคลองเส้นประสาทพาดผ่านขากรรไกร ถ้าภาพพาโนรามิกมีสัญญาณว่ารากฟันอาจชิดคลองนี้ เช่น รากฟันดูคล้ำลง หรือเส้นขาวของคลองขาดช่วง การถ่าย CBCT แบบสามมิติจะเห็นความสัมพันธ์ชัดขึ้น ภาพสามมิติช่วยวางแผน แต่ไม่ได้ทำให้ความเสี่ยงหมดไป และไม่ใช่ทุกซี่ที่ต้องถ่าย
ไซนัส (ฟันคุดบน)
รากของฟันคุดบนอาจอยู่ใกล้ไซนัส ทันตแพทย์จะตรวจจุดนี้ และบอกสิ่งที่ควรเลี่ยงหลังผ่า เช่น การสั่งน้ำมูกแรง ๆ
ฟันข้างเคียงและกระดูกรอบฟัน
ฟันกรามซี่หน้าผุที่ด้านหลัง กระดูกละลาย หรือถุงน้ำ (ถุงที่มีของเหลวอยู่ข้างใน) รอบตัวฟัน
ขั้นตอนการรักษา และต้องมากี่ครั้ง

ตรวจและวางแผน
ถ่ายภาพเอกซเรย์พาโนรามิก และภาพ CBCT เมื่อรากฟันอยู่ใกล้เส้นประสาท เพื่อดูตำแหน่งฟัน และตรวจประวัติสุขภาพและยาที่ใช้
ผ่าฟันคุด
ฉีดยาชาเฉพาะที่ หากเป็นฟันคุดที่ฝัง ทันตแพทย์จะเปิดเหงือกและอาจแบ่งฟันเป็นชิ้นเพื่อนำออกอย่างนุ่มนวล และมักเย็บแผล มีแก๊สหัวเราะ (ไนตรัสออกไซด์) หรือยาคลายกังวลชนิดรับประทานสำหรับผู้ที่เหมาะสม
นัดตรวจแผล
ประมาณ 7 วันหลังถอน ทันตแพทย์ตรวจแผลและตัดไหมหากมีการเย็บ
ส่วนใหญ่เดินทางได้หลังผ่าฟันคุด 2–3 วัน โดยทันตแพทย์จะยืนยันเป็นรายเคส กรุณาแจ้งวันเดินทางตอนนัด เพื่อวางแผนนัดตรวจแผล
ถ้ากังวลเรื่องรังสี: ที่คลินิก เอกซเรย์ในปากเป็นระบบดิจิทัล ใช้แผ่นรับภาพและเซนเซอร์ ซึ่งช่วยลดปริมาณรังสีเมื่อเทียบกับฟิล์ม เครื่อง CBCT Planmeca ProMax มีโหมด Ultra Low Dose ทันตแพทย์เลือกโหมดตามงานของแต่ละคน และถ่ายเอกซเรย์เฉพาะเมื่อจำเป็น
ความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น อธิบายตรง ๆ
เบ้าฟันแห้ง
ผ่านไปไม่กี่วันแล้วปวดมากขึ้นแทนที่จะทุเลา บางครั้งมีรสแปลก ๆ เกิดจากลิ่มเลือดไม่ก่อตัวดีหรือหลุดไปก่อน ทำให้กระดูกเปิดโล่ง ถ้าเป็นแบบนี้ให้ติดต่อคลินิก ทันตแพทย์ช่วยบรรเทาอาการได้
ชาหรือเสียวซ่าชั่วคราว
หลังผ่าฟันคุดล่าง บางคนรู้สึกชาหรือเสียวซ่าที่ลิ้น ริมฝีปาก หรือคาง มักค่อย ๆ ดีขึ้น แต่บางรายอาจเป็นอยู่หลายสัปดาห์หรือหลายเดือน นี่เป็นเหตุผลหนึ่งที่ต้องดูตำแหน่งเส้นประสาทจากภาพเอกซเรย์ก่อนผ่า
บวม ช้ำ และอ้าปากตึง
แก้มบวมและมีรอยช้ำได้บ่อย พร้อมกับอ้าปากกว้างแล้วรู้สึกตึง มักค่อย ๆ ดีขึ้นภายในประมาณ 2 สัปดาห์
ติดเชื้อ
สัญญาณที่ควรสังเกต เช่น มีไข้หรือหนาวสั่น บวมมากขึ้นเรื่อย ๆ มีกลิ่นหรือรสเหม็นในปาก หรือมีหนอง ให้ติดต่อคลินิกโดยเร็ว เพราะการติดเชื้ออาจต้องใช้ยาปฏิชีวนะ
ก่อนตัดสินใจ
ทันตแพทย์จะอธิบายว่าข้อไหนเกี่ยวข้องกับฟันซี่ของคุณ และคุณถามได้ทุกข้อก่อนตกลงผ่า
การพักฟื้น

อาการบวมและปวด
อาการบวมและปวดพบได้บ่อยในช่วงไม่กี่วันแรก แล้วมักดีขึ้น ประคบเย็นเป็นช่วง ๆ ในวันแรก และใช้ยาตามที่ทันตแพทย์สั่ง
ดูแลลิ่มเลือดในแผล
วันแรกไม่บ้วนน้ำ ไม่บ้วนปากแรง ๆ ไม่สูบบุหรี่ และไม่ดูดหลอด กินอาหารอ่อนและเย็นโดยเคี้ยวด้านตรงข้าม
เมื่อไรควรติดต่อคลินิก
ติดต่อคลินิกหากเลือดออกหรือปวดมากขึ้นแทนที่จะดีขึ้น มีไข้หรือหนาวสั่น หรือบวม แดง หรือมีหนองมากขึ้น
พักฟื้นทีละช่วง ตั้งแต่วันแรกถึงสองสัปดาห์
วันที่ 0–1
ยาชาค่อย ๆ หมดฤทธิ์ และมีเลือดซึมเล็กน้อยได้ กัดผ้าก๊อซราว 1 ชั่วโมง ประคบเย็นที่แก้มเป็นช่วง ๆ และใช้ยาตามที่ทันตแพทย์สั่ง งดบ้วนน้ำแรง สูบบุหรี่ และดูดหลอด
วันที่ 2–3
อาการบวมและช้ำอาจเห็นชัดมากในช่วงนี้ แล้วค่อยยุบลง ประคบเย็นต่อได้ถึงวันที่ 2 แล้วเปลี่ยนเป็นประคบอุ่นตั้งแต่วันที่ 3 ตั้งแต่วันที่ 2 บ้วนน้ำเกลืออุ่นเบา ๆ หลังอาหารได้ กินอาหารอ่อน เลี่ยงของร้อน เผ็ด หรือแข็ง และงดบุหรี่กับแอลกอฮอล์อย่างน้อย 72 ชั่วโมง ถ้าปวดมากขึ้นแทนที่จะทุเลา ให้ติดต่อคลินิก
วันที่ 4–7
อาการระบมดีขึ้นทุกวัน เมื่อเคี้ยวได้สบายแล้ว ค่อย ๆ เพิ่มอาหารที่แข็งขึ้นทีละน้อยได้ ราววันที่ 7 (ทันตแพทย์อาจนัดได้ตั้งแต่วันที่ 5 ถึง 10) มาตรวจแผลและตัดไหมถ้ามีการเย็บ
ราว 2 สัปดาห์
เหงือกมักปิดแผลแล้ว อาจยังรู้สึกตึงหรือไม่สบายเล็กน้อยเวลาเคี้ยว ส่วนเนื้อเยื่อด้านในใช้เวลาหลายสัปดาห์จึงหายสมบูรณ์ ฟันที่ฝังอยู่มักใช้เวลานานกว่า แต่ละคนหายเร็วช้าไม่เท่ากัน ถ้ารู้สึกต่างจากนี้มาก ถามคลินิกได้เลย
นี่เป็นแนวทางทั่วไป ให้ยึดใบคำแนะนำที่ทันตแพทย์ให้หลังผ่าของคุณเป็นหลัก
ค่าผ่าฟันคุด
ค่าใช้จ่ายขึ้นกับลักษณะของฟันคุด ได้แก่ ฝังในเหงือก ฝังในกระดูกบางส่วน หรือฝังในกระดูกทั้งซี่ ราคาต่อซี่อยู่ในหน้าราคา ทันตแพทย์จะยืนยันค่าใช้จ่ายหลังดูภาพเอกซเรย์ ค่าเอกซเรย์ ยาคลายกังวล และค่ายา คิดแยกเฉพาะเมื่อจำเป็น
ราคาบนเว็บเป็นช่วงราคา ค่าใช้จ่ายจริงขึ้นกับผลตรวจ และอาจมีรายการเพิ่มเติม เช่น แผ่นยางกันน้ำลาย (rubber dam) หรือวัสดุพิเศษ หากการรักษาของคุณจำเป็นต้องใช้ ทันตแพทย์จะแจ้งให้ทราบก่อนเริ่มรักษา
ทันตแพทย์ผู้ดูแล
การผ่าฟันคุดทำโดยทันตแพทย์ที่ผ่านการศึกษาต่อด้านศัลยศาสตร์ช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล รวมถึงปริญญาโทสาขาศัลยศาสตร์ช่องปากและแม็กซิลโลเฟเชียล มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
คำถามที่พบบ่อยเรื่องฟันคุด
ฟันคุดต้องผ่าทุกซี่ไหม?
ไม่ใช่ ฟันคุดที่มีที่และขึ้นตรงมักเก็บไว้ได้ หากทำความสะอาดได้ดี ส่วนฟันคุดที่ฝังหรือขึ้นไม่เต็มซี่จะตรวจด้วยภาพเอกซเรย์ และผ่าออกหากก่อปัญหาหรือมีแนวโน้มจะก่อปัญหา
ผ่าฟันคุดเจ็บไหม?
ทันตแพทย์จะฉีดยาชาเฉพาะที่ ระหว่างผ่าจึงมักรู้สึกเพียงแรงกด หากรู้สึกเสียวหรือเจ็บให้แจ้งทันตแพทย์ หลังผ่าอาจบวมและปวดได้ในช่วงไม่กี่วัน มีแก๊สหัวเราะ (ไนตรัสออกไซด์) หรือยาคลายกังวลชนิดรับประทานสำหรับผู้ที่เหมาะสม
พักฟื้นนานเท่าไร?
อาการบวมและปวดมักดีขึ้นหลังผ่านไปไม่กี่วัน และเหงือกหายในประมาณ 2 สัปดาห์ หากมีการเย็บ จะตัดไหมในนัดตรวจประมาณ 7 วันหลังผ่า
ทำไมฟันคุดบางซี่ต้องถ่ายภาพสามมิติ (CBCT)?
เพราะรากฟันคุดล่างบางซี่อยู่ใกล้คลองเส้นประสาทของขากรรไกร เมื่อภาพพาโนรามิกมีสัญญาณว่าอาจชิดกัน ภาพ CBCT จะแสดงรากฟันกับคลองเส้นประสาทแบบสามมิติ ทันตแพทย์จึงวางแผนผ่าโดยเลี่ยงเส้นประสาทได้ ไม่ใช่ทุกซี่ที่ต้องถ่าย
ผ่าฟันคุดแล้วชาที่ลิ้นหรือริมฝีปากได้ไหม?
เกิดได้ในบางราย หลังผ่าฟันคุดล่างอาจมีอาการชาหรือเสียวซ่าที่ลิ้น ริมฝีปาก หรือคาง มักค่อย ๆ ดีขึ้น แต่บางรายเป็นอยู่หลายสัปดาห์ถึงหลายเดือน ถ้ายังชาอยู่หลังยาชาหมดฤทธิ์แล้ว ให้แจ้งทันตแพทย์
ผ่าฟันคุดแล้วต้องหยุดงานกี่วัน?
หลายคนกลับไปทำกิจกรรมปกติได้ในวันถัดมา ถ้าฟันซี่นั้นผ่ายากอาจพักงาน 1–3 วัน และควรเลี่ยงออกกำลังกายหนักระหว่างที่แผลหาย ทันตแพทย์จะแนะนำตามฟันซี่ของคุณ
ผ่าฟันคุดผ่านไปหลายวัน ปวดมากขึ้น ผิดปกติไหม?
อาการระบมควรทุเลาลงทีละน้อย ถ้ากลับปวดมากขึ้น โดยเฉพาะหลังวันที่ 2–3 ให้ติดต่อคลินิก อาจเป็นเบ้าฟันแห้ง คือลิ่มเลือดหลุดไปก่อน ทันตแพทย์ช่วยบรรเทาอาการได้
ผ่าฟันคุดทั้ง 4 ซี่พร้อมกันได้ไหม?
บางกรณีทำได้ ขึ้นกับความยากของฟันแต่ละซี่ สุขภาพ และความต้องการของคุณ ทันตแพทย์จะแนะนำว่าควรผ่าพร้อมกันหรือแบ่งทำหลายครั้ง
ผ่าฟันคุดแล้วขึ้นเครื่องบินได้ไหม?
ส่วนใหญ่เดินทางได้หลังผ่าฟันคุด 2–3 วัน โดยทันตแพทย์จะยืนยันเป็นรายเคส กรุณาแจ้งวันเดินทางตอนนัด
ผ่าฟันคุดราคาเท่าไร?
ขึ้นกับลักษณะของฟันคุด ได้แก่ ฝังในเหงือก ฝังในกระดูกบางส่วน หรือฝังในกระดูกทั้งซี่ ราคาต่อซี่อยู่ในหน้าราคา ทันตแพทย์จะยืนยันค่าใช้จ่ายหลังดูภาพเอกซเรย์
นัดปรึกษาผ่าฟันคุด
บอกเราว่าปวดด้านไหน และส่งภาพเอกซเรย์ล่าสุดมาได้หากมี เจ้าหน้าที่จะตอบกลับเป็นภาษาไทยหรืออังกฤษ และจัดเวลาพบทันตแพทย์ให้ คลินิกเปิดทุกวัน 09:00–20:00 น.
หรืออีเมลถึงเราที่ [email protected]
ตรวจทานเนื้อหาโดย ทพ.ภวัคร์ ตั้งทางธรรม — ทันตแพทยศาสตรบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ · ปริญญาโททันตกรรมบูรณะเพื่อความสวยงามและทันตกรรมรากเทียม (หลักสูตรนานาชาติ) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย · ตรวจทานล่าสุด