ฟันปลอมชนิดถอดได้
ฟันปลอมชนิดถอดได้ (Removable Denture) เป็นฟันปลอมที่ถูกออกแบบสำหรับผู้ที่มีฟันธรรมชาติหลงเหลืออยู่บางซี่หรือสำหรับผู้ที่ไม่มีฟันเหลือเลย โดยสามารถถอดออกเพื่อทำความสะอาดได้ ฟันปลอมทำจากพลาสติกหรือคอมโพสิตที่มีสีคล้ายฟันธรรมชาติ และมีฐานที่ทำจากพลาสติกหรือโลหะ ซึ่งจะวางบนสันเหงือกหรือเพดานปาก
ประเมินข้อดีและข้อเสียของฟันปลอมชนิดถอดได้
การทำฟันปลอมชนิดถอดได้มีข้อดีคือสามารถทดแทนฟันธรรมชาติที่สูญเสียไป ช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิตของผู้ที่สูยเสียฟันให้ดีขึ้น และทำให้สามารถบดเคี้ยวอาหาร เเละใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกครั้ง ในกรณีที่มีการถอนฟันเพิ่มเติมหรือสันเหงือกที่ยุบตามอายุ อาจต้องทำการแก้ไขหรือทำใหม่ ฟันปลอมชนิดถอดได้มีข้อดีและข้อด้อยที่ควรพิจารณาดังนี้
ข้อดี :
- สวยงามใกล้เคียงกับฟันธรรมชาติ
- สามารถทดแทนการบดเคี้ยวได้ประมาณ 60% ของฟันธรรมชาติ ขึ้นอยู่กับสภาพช่องปากของผู้ใช้งาน
- ช่วยเสริมบุคลิกภาพและเพิ่มความมั่นใจให้กับผู้ที่สูญเสียฟันธรรมชาติ โดยเฉพาะฟันหน้า
- ลดภาระการทำงานของกระเพาะอาหาร เนื่องจากสามารถบดเคี้ยวอาหารได้ละเอียดขึ้น
- ป้องกันฟันซี่ข้างเคียงไม่ให้เคลื่อนที่หรือล้มเอียงในช่องว่างที่สูญเสียฟัน
- สามารถถอดออกเพื่อทำความสะอาดได้ง่าย มีทั้งแบบฐานฟันปลอมที่ทำจากพลาสติกและโลหะ
ข้อเสีย :
- การใส่ฟันปลอมทั้งปากโดยที่ไม่มีฟันธรรมชาติเป็นตัวยึดทำให้ความสามารถในการยึดติดไม่มากพอ จำเป็นต้องยึดกับสันเหงือกและเพดาน ผู้ที่ใส่ฟันปลอมทั้งปากจะต้องใช้เวลาในการปรับตัวและฝึกการใส่ฟันปลอม
- ในช่วงแรก ผู้ใช้ฟันปลอมอาจรู้สึกว่าฟันปลอมมีขนาดใหญ่และเกะกะ ทำให้การบดเคี้ยวอาหารไม่สะดวก แต่ความรู้สึกเหล่านี้จะลดลงเมื่อมีการปรับตัวและคุ้นชิน
- ฟันปลอมชนิดถอดได้มีขนาดใหญ่กว่าฟันปลอมชนิดติดแน่น ซึ่งอาจทำให้เกิดความรำคาญขณะพูดหรือเคี้ยวอาหาร
- ประสิทธิภาพในการบดเคี้ยวของฟันปลอมชนิดถอดได้ต่ำกว่าฟันปลอมชนิดติดแน่น เนื่องจากสามารถรับแรงบดเคี้ยวได้น้อยกว่า
- เมื่อใช้งานฟันปลอมไปนานๆ อาจพบปัญหาเรื่องความหลวม ขยับ หรือหลุดขณะใช้งาน เนื่องจากการละลายของสันเหงือก ทำให้ต้องกลับมาแก้ไขหรือเติมฐานฟันปลอม
การเตรียมตัวก่อนทำฟันปลอมชนิดถอดได้
- ฟันที่เหลือในช่องปากควรมีสภาพดี แข็งแรง ไม่มีการผุหรือโรคปริทันต์อักเสบ หากพบฟันผุ ควรทำการอุดฟัน รักษารากฟัน หรือพิจารณาการถอนฟัน
- สันเหงือกในบริเวณที่ต้องการใส่ฟันปลอมควรมีลักษณะโค้งมน ไม่มีส่วนที่แหลมคม เหงือกต้องแข็งแรงและแน่น
- ทันตแพทย์อาจต้องพิจารณาการตัดปุ่มกระดูกก่อนใส่ฟันปลอม เช่น ปุ่มกระดูกที่เพดานขากรรไกรบนหรือด้านลิ้นของขากรรไกรล่าง
- เยื่อบุช่องปากควรมีสภาพปกติ ไม่มีรอยโรคหรือพยาธิสภาพใด ๆ
ขั้นตอนการทำฟันปลอมชนิดถอดได้
การทำฟันปลอมชนิดถอดได้มีหลายขั้นตอน โดยผู้ป่วยจะต้องมาพบทันตแพทย์ประมาณ 5-6 ครั้ง โดยมีขั้นตอน ดังนี้
- พิมพ์ปากเพื่อสร้างแบบจำลองของฟัน และบันทึกการสบฟันเพื่อความแม่นยำ
- ในกรณีที่ทำฟันปลอมทั้งปาก จำเป็นต้องใช้ถาดพิมพ์ปากเฉพาะบุคคล เพื่อพิมพ์สันเหงือกและขอบเขตของฟันปลอมให้กว้างที่สุดโดยไม่รบกวนการทำงานของกล้ามเนื้อ
- กำหนดตำแหน่งสำหรับใส่ซี่ฟัน
- ทันตแพทย์จะทำการลองเรียงฟันในช่องปากของผู้ป่วย เพื่อตรวจสอบสีและรูปร่างของฟันว่าตรงตามความต้องการของผู้ป่วยหรือไม่
- ใส่ฟันปลอมและให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลรักษาและทำความสะอาด
- ผู้ป่วยต้องกลับมาพบทันตแพทย์ภายหลังจากการใส่ฟันปลอมประมาณ 7-14 วัน เพื่อเช็คหลังจากใช้งานไป 1 - 2 สัปดาห์
ภาวะแทรกซ้อนของการทำฟันปลอมชนิดถอดได้
- อาจรู้สึกเจ็บขณะบดเคี้ยวอาหาร เนื่องจากฐานฟันปลอมกดทับ หากเกิดอาการดังกล่าวควรกลับมาพบทันตแพทย์เพื่อปรับแก้
- หลังจากการใช้งานไปนาน ๆ รูปร่างของสันเหงือกอาจเปลี่ยนแปลง ทำให้ฟันปลอมหลวม ควรกลับมาปรับหรือเสริมฐานฟันปลอมให้แน่นเหมือนเดิม
- หากใส่ฟันปลอมชนิดถอดได้ตลอดเวลา อาจเกิดการระคายเคืองที่เนื้อเยื่อในช่องปาก ซึ่งอาจทำเกิดการอักเสบ หรือเกิดก้อนเนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรงที่ขอบหรือใต้ฐานฟันปลอม โดยเฉพาะในกรณีของฟันปลอมทั้งปาก นอกจากนี้อาจทำให้เกิดกลิ่นปากได้
การดูแลรักษาฟันปลอมชนิดถอดได้
- ควรถอดฟันปลอมออกและทำความสะอาดทุกครั้งหลังจากรับประทานอาหาร
- ทำความสะอาดฟันปลอมทุกครั้งหลังการใช้งาน โดยใช้แปรงสีฟันที่อ่อนนุ่มแปรงฟันปลอมให้ทั่วทุกซี่และฐานของฟันปลอม สามารถใช้แปรงร่วมกับน้ำสบู่ ล้างน้ำให้สะอาดและเก็บในภาชนะหรือกล่องที่มีฝาปิด
- ไม่ควรใส่ฟันปลอมตลอดเวลา ควรถอดออกและแช่น้ำเมื่อเข้านอน เพื่อลดแรงกดทับที่ฐานฟันปลอมต่อเนื้อเยื่อในช่องปาก
- ควรพบทันตแพทย์เป็นระยะเพื่อเช็ค เนื่องจากการใส่ฟันปลอมเป็นเวลานานอาจทำให้สันเหงือกยุบตัว ซึ่งทำให้ฐานฟันปลอมไม่พอดีกับสันเหงือก และอาจทำให้การสบฟันปลอมกับคู่สบเกิดความคลาดเคลื่อน ส่งผลให้การเคี้ยวอาหารไม่สมบูรณ์และอาจเกิดแผลได้
- สำหรับฟันปลอมทั้งปาก หากต้องการให้ฟันปลอมติดแน่นมากขึ้น อาจพิจารณาร่วมกับการฝังรากฟันเทียมเพื่อเพิ่มความมั่นคงและความสามารถในการบดเคี้ยว